چرا " مهندسی فضای سبز" رشته ای مبهم و مهجور مانده است؟

چرا " مهندسی فضای سبز" رشته ای مبهم و مهجور مانده است؟

رشته عجیب مهندسی فضای سبز در حدود اوائل دهه 1370 از طرف وزارت علوم به چند دانشگاه معتبر کشور پیشنهاد شد و نهایتاً با سرفصلی مشخص برای اولین بار دانشگاه تبریز اقدام به پذیرش در این رشته کرد. این رشته با توجه به اینکه جذابیت ویژه ای داشت و همچنین عنوان مهندسی را یدک می کشید و از طرفی چون مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی نبود مقبولیت ویژه ای داشت، به نحوی که پذیرفته شدگان این رشته از ضریب هوشی بالا و رتبه خوبی در کنکور برخوردار بودند و در واقع این انتخاب بعد از رشته های پرطرفدار پزشکی انتخاب می شد. اما متاسفانه بعد از قبولی در رشته دانشجویان سر از دانشکده های کشاورزی و منابع طبیعی سر در آورده و نیمی از امید خود را در برخورد اول از دست می دادند. برخی تغییر رشته می دادند به رشته های مشابه مانند صنایع غذایی و دامپزشکی و غیره و برخی هم مشتاقانه به ادامه تحصیل می پرداختند. پس از دانشگاه تبریز، دانشگاه تهران دومین دانشگاهی بود که این رشته عجیب را تاسیس کرد و مشکل را دو چندان کرد!! از جمله مشکلات این رشته که بعد از مدتی خود را نشان داد اما مدیران گروه و موسسان رشته اهمیتی بدان نمی دادند از این قبیل بودند:

ادامه نوشته

حق گرفته شده از ما

مهم تر از نون شب

حذف يا عدم امكان عضويت فارغ التحصيلان رشته «مهندسي فضاي سبز» در مقطع كارشناسي و هم چنين كارشناسي ارشد رشته «شهرسازي» با پايه ليسانس «مهندسي فضاي سبز» در سازمان نظام مهندسي ساختمان 

 همان گونه كه مستحضريد رشته «مهندسي فضاي سبز» با توجه به تبصره 1 ماده 7 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 1374 و استناد به مصوبات كميسيون محترم هم ارزي و موارد مقيد در ٍ«جداول رشته هاي مورد تأييد » كميسيون ياد شده، به عنوان رشته « مرتبط » شهرسازي با كد”220“ منظور گرديده كه در همين راستا فارغ التحصيلان رشته« مهندسي فضاي سبز» دانشگاه هاي ٍ” تبريز و تهران و زابل، و...“  با لحاظ عنوان رشته و واحدهاي درسي و پروژه گذرانده ( مانند رسم فني، نقشه برداري، عكس هاي هوايي، اصول طراحي، بيان تصويري، مصالح و روش هاي ساختماني، طراحي فضاهاي شهري، طراحي محوطه هاي ويژه، طراحي پارك هاي ويژه، كاربرد كامپيوتر، انسان و محيط زيست،تاريخ معماري و فضاي سبز، جامعه شناسي، رياضيات، فيزيك، آمار و احتمالات و... و پروژه نهايي مرتبط با رشته معماري و شهرسازي به همراه دفاعيه...) امكان عضويت به عنوان رشته مرتبط شهرسازي با كد 220 در سازمان هاي نظام مهندسي ساختمان كشور و اخذ « پروانه اشتغال» به كار مهندسي از وزارت محترم مسكن و شهرسازي ( وزارت راه و شهرسازي فعلي) را يافتند ( كه البته شايد  جا داشت اين رشته به عنوان مرتبط «معماري» نيز لحاظ گردد يا با گذراندن واحدهايي اين امر عملي گردد كه با تشخيص كميسيون محترم هم ارزي، رشته «مهندسي فضاي سبز» به عنوان مرتبط «شهرسازي» محسوب گرديد) كه اين موضوع با كد 220 در جدولي در «ماهنامه شمس» شوراي مركزي سال 1382 آمده و تا تيرماه 1391 نيز به همين شكل عمل شده و با توجه به آخرين مصوبات كميسيون محترم هم ارزي مورخه 11/3/1390 اين رشته با كد ”260“ مرتبط شهرسازي ملحوظ شده (تصوير مصوبات ياد شده به پيوست مي باشد).

ادامه نوشته

نشست علمی با حضور دکتر سید محسن حبیبی

اطلاعیه:

نشست علمی با حضور دکتر سید محسن حبیبی مولف کتاب از شار تا شهر و ...

بیست و هشتم آذرماه ساعت 9 صبح کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان- خیابان باغ گلدسته

موضوع: مکتب شهرسازی اصفهان و نظریه های جدید شهرسازی
شرکت در نشست رایگان است و گواهینامه آموزش صادر می گردد.
با تشکر
نوروزی
ic.isfahan.ir
0311-2360008

تاریخچه رشته در ایران

تصویب برنامه و سرفصل رشته	سال 72
تاسیس رشته در دانشگاه تبریز	سال 73
شروع فعالیت غیر رسمی انجمن مهندسین فضای سبز	سال 76
تاسیس رشته در دانشگاه تهران	سال 79
شروع فعالیت رسمی انجمن مهندسین فضای سبز	سال 80
تاسیس رشته در دانشگاه زابل	سال 86
تاسیس رشته در دانشگاه ملاير	سال 87
تاسیس رشته در دانشگاه اهواز	سال 87
تاسیس رشته در دانشگاه زاهدان ودانشگاه قزوین	سال 88

                                                                        

معرفی سایت پژوهش نما

.......بر روی تصویر کلیک کنید................. 

هواشناسي کشاورزي (Agrometeorology)

هواشناسي کشاورزي (Agrometeorology)
توسعه بسيار زياد پژوهش در دهه‌هاي اخير منتهي به پيدايش علوم حاشيه‌اي شده است که با اتکا به پيشرفتهاي رشته‌هاي مربوط، ميدان را براي پژوهشها و روشهاي مناسب آماده نموده‌اند. هواشناسي کشاورزي يا اگرومتئورولوژي يکي از اين علوم حاشيه‌اي است که از تاثيرمتقابل عوامل هواشناسي و کشاورزي (گياه و دام) بحث مي‌نمايد. هدف علم هواشناسي کشاورزي، کشف و تعريف چنين اثرها و لذا کاربرد دانش هواشناسي در کشاورزي عملي است.
‌ميدان توجه اين علم از لايه خاکي که در آن عميق ترين ريشه‌هاي گياهي قرار دارند تا لايه هوايي که در آن محصولات زراعي و درختان ميوه ميرويند و حيوانات زندگي مي‌کنند مي‌باشد. وظيفه اصلي هواشناسي کشاورزي و حيواني (کمي و کيفي) به منظور تطبيق کليه عمليات زراعي با ويژگي‌هاي شرايط جوي و در نتيجه استفاده از منابع اقليمي به بهترين وجه مي‌باشد. هواشناسي کشاورزي در انجام وظايف خود با رشته‌هاي زير ارتباط نزديکي دارد که عبارتند از:

۱- هواشناسي عمومي و اقليم شناسي که از مطالعه پديده‌هاي جوي بحث مي‌کند.
۲- بيولوژي کشاورزي (grobiology) و فيزيولوژي گياهي که از عکس العمل گياه نسبت به شرايط فيزيکي محيط بحث مي‌نمايد.
۳- زراعت يا Agronomy که از نقش فنون کشاورزي در اصلاح شرايط رويشي و اکولوژيکي گفتگو مي‌کند.
۴- پدولوژي (pedology) که از رژيم هيدروترمال (آبي - حرارتي) خاک بحث مي‌کند.
۵- فنولوژي (phenology) که از مراحل مختلف رشد و نمو و سيکل‌ها يا چرخه‌هاي بيولوژيک از قبيل (جوانه زدن، سبز کردن، گل کردن، رسيدن، تولد و تناسل حيوانات اهلي و مراحل مختلف آفات و امراض دامي و گياهي) که تمام آنها توسط آب وهوا تعيين مي‌‌شوند مورد مطالعه قرار مي‌دهد.
۶- جغرافياي کشاورزي که با توسعه تاريخي انواع محصولات و تجزيه و تفکيک ناحيه‌اي آنها و منطقه بندي کشاورزي ارتباط دارد.

با استفاده از اطلاعات لازم که از ساير رشته‌ها فراهم مي‌گردد، هواشناسي کشاورزي اين رشته‌ها را با نتيجه گيريهاي حاصل در تحقيقات خود تکميل و توسعه مي‌دهد. در بين اين اقدامات انجام شده به منظور برآورده کردن نيازهاي مذکور تعين منطقي مناطق مناسب توليدات کشاورزي با استفاده از pedoclimatic (در نظر گرفتن خصوصيات خاک و آب و هوا) و مشخص نمودن منطقي عمليات زراعي مناسب بر اساس شرايط اکولوژيکي موجود حائز اهميت خاص مي‌باشد.
درهر حال يکي از مفيد ترين گرايشهاي علم هواشناسي، هواشناسي کشاورزي است که کاربرد آن در بخش کشاورزي از مرحله کاشت تا برداشت محصول و انبار کردن آن بسيار زياد مي‌باشد و در واقع کشاورزي نوين بدون مطالعه دايمي شرايط کشاورزي و اقليمي و خاکشناسي قابل تصور نيست.
امروزه اطلاعات مربوط به وضع رويش گياهان، پيش بيني مقدار عملکردها، مقدار و دوره‌هاي آبياري، تهيه دستور العملهاي مربوط به حفاظت گياهان در مقابل پديده‌هاي نامساعد جوي (يخ بنديهاي ديررس، بادهاي شديد، خشکسالي، دماهاي زياد) در ارتباط با هواشناسي کشاورزي مي‌باشد، تحقيق در مورد تعديل مصنوعي آب وهوا (ايجاد کمربندهاي حفاظتي، آبياريها، گلخانه‌ها، طويله‌هاي حيوانات) و هم چنين شرايط ميکروکليمائي ايجاد شده در پناهگاهها و فضاهاي سربسته توسط متخصصين هواشناسي کشاورزي صورت مي‌گيرد.
جهت دستيابي به اهداف فوق الذکر سازمان هواشناسي کشور از سالها قبل اقدام به تاسيس ايستگاههاي تحقيقاتي هواشناسي کشاورزي نموده که عمدتا در مراکز تحقيقات کشاورزي کشور مستقر مي‌باشند و اهم فعاليت‌هاي اين نوع ايستگاهها تحقيقاتي عبارتند از:

۱- انجام ديده بانيهاي جوي
۲- انجام ديده بانيهاي رشد و نمو محصولات (فنولوژي و بيومتري)
۳- تعين ميزان رطوبت در اعماق مختلف خاک
۴- تعين وضعيت سله، پوکي و عمق و شدت يخبندان خاک
۵- تهيه بولتن‌هاي ده روزه، ماهانه و فصلي محصولات تحت مطالعه
۶- تهيه بولتن‌هاي علمي و ترويجي محصولات مختلف
۷- انجام طرح‌ها و پروژه‌هاي مطالعاتي و تحقيقاتي

کاربرد هواشناسي کشاورزي (Agrometeorological application)
نظر به اينکه توليد مواد غذايي بهتر و بيشتر يکي از مسائل مهم دنياي کنوني بشمار مي‌رود و با توجه به اينکه توليد محصول و قابليت‌هاي کشاورزي هر منطقه به هوا و مشخصات اقليمي آن بستگي دارد لذا مطالعه عوامل جوي موثر بر کشاورزي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. با درک اين اهميت سازمان هواشناسي جهاني (WMO) يکي از هشت کميسيون فني خود را به هواشناسي کشاورزي يا CAgm اختصاص داده است. قسمت اعظم فعاليت‌ها پژوهش‌هاي هواشناسي کشاورزي به جستجوي روابط آب و هوا و محصول (modelling) اختصاص دارد تا با شناخت اثرات آب و هوا بر گياه و دام بتوان توليد مواد غذايي کافي براي بشر را ممکن ساخت.

برخي جنبه‌هاي کاربردي هواشناسي در کشاورزي
پيشرفتهاي فني و علمي در زمينه مخابرات و به ويژه ماهواره و رادارهاي هواشناسي و سنجش از راه دور، کاربرد هواشناسي در امور کشاورزي و سياست گذاريهاي کلان در اين بخش با استفاده از اين ابزار صورت مي‌گيرد. فرايندهاي رايانه‌اي اطلاعات و داده‌هاي هواشناسي و انتقال و مخابره اين اطلاعات ازطريق رسانه‌هاي گروهي به کاربران به خصوص در زمينه اطلاع رساني وضع پيش بيني آب و هوا گامي بسيار سودمند براي آنها بوده که اغلب منافع اقتصادي آن کاملا چشمگير مي‌باشد. هر چند کاربردهاي هواشناسي کشاورزي در امر عمليات زراعي بسيار متفاوت مي‌باشد ولي مي‌توان از موارد ذيل نام برد.

۱- ارايه پيش بيني‌هاي کوتاه مدت، ميان مدت، بلند مدت، جهت تصميم گيري در موارد ذيل:
۱-۱- شخم زدن زمين و آماده سازي بستر مناسب جهت کشت بذر
۲-۱- برنامه ريزي آبياري و تعين نياز آبي گياهان
۳-۱- کاربرد کودهاي شيميايي
۴-۱- حفاظت در برابر آفات و بيماريها (زنگ گندم، سن گندم، حمله ملخها)
۵-۱- تعين ميزان عملکرد محصول به منظور پيش خريد يا پيش فروش نمودن آنها
۶-۱- تعين زمان برداشت محصول

۲- حفاظت در برابر آب و هواي نامساعد (بلاياي جوي و اقليمي) به منظور کنترل يا کاهش اثر آنها بر افت محصول و ضرر و زيان ناشي از آن بمانند پيش بيني تاريخ وقوع پديده‌هاي زير
۱-۲- دماهاي بحراني (يخ بندانها، گرمبادها)
۲-۲- خشکسالي‌ها
۳-۲- طوفانها و سيلابها و تگرگ
۴-۲- آتش سوزي‌هاي خود به خود در جنگل‌ها
http://www.chaharmahalmet.ir

*فراخوان ثبت­ نام**کارگاه تخصصی"منظرطبیعی، منظر فرهنگی و خاطرات جمعی"*

 *فراخوان ثبت­ نام*

 *کارگاه تخصصی"منظرطبیعی، منظر فرهنگی و خاطرات جمعی"*

موضوع خاطرات­جمعی در فضاهای شهری یکی از موضاعات مهم در حوزه هویت­شهری است
 که به­ تازگی موردتوجه پژوهشگران و متخصصان کشور قرارگرفته­است. انجمن متخصصان
 فضای سبز و منظر ایران مطالعه بر روی خاطرات­ جمعی را از دی­ماه سال90 و با
برگزاری نشست" شهر، منظر، خاطره"آغاز نمود. اکنون با گذشت دو سال از
 فعالیت­های این انجمن در ارتباط با موضوع خاطرات جمعی، کارگاه " منظرطبیعی،
 منظر فرهنگی و خاطرات جمعی " به­منظور انتقال تجربیات و نتایج مطالعات
 انجام­شده برنامه­ریزی شده­است.

 این کارگاه که با پشتیبانی سازمان زیباسازی شهر تهران برگزار می­شود از حمایت
 کمیته منظر فرهنگی فدراسیون جهانی معماران­منظر نیز برخوردار است و از حضور
 اساتید برجسته داخلی و خارجی بهره می­برد. کارگاه در دو بخش سخنرانی و جلسه
 بحث برگزار خواهدشد. در بخش سخنرانی به ذکر تئوری ها و تجربیات داخلی و خارجی
 پرداخته می­شود و در جلسه بحث شرکت­کنندگان به­ صورت گرو­هی برروی یک موضوع
 مشخص به بحث و کار عملی پرداخته و نتایج فعالیت گروهی خود را به بحث عمومی
 خواهند گذشت.

 *زمان و محل برگزاری: سه شنبه 26 آذرماه 1392- تهران- باغ نگارستان*
>
> *اسامی اساتید و سخنرانان*
>
> -        آنا گریختینگ: دکترای شهرسازی از دانشگاه هاروارد- استاد دانشگاه
>
> -        مجید مخدوم: دکترای محیط­زیست – عضو هیات علمی دانشگاه تهران
>
> -  علی فلاح پسند: شهرساز
>
> -        سمیه فدایی­نژاد: دکترای معماری- عضو هیات­علمی دانشگاه تهران
>
> -        پرستو عشرتی: دکترای معماری- مدرس دانشگاه
>
> -        بابک زیرک: معمار و شهرساز
>
> -        نوا توکلی­مهر: طراح منظر- سردبیر ماهنامه شهر و منظر
>
> -        محمد مطلّبی: طراح منظر- نماینده فدراسیون جهانی معماران منظر
>
>
>
>  *نحوه ثبت نام*
> برای ثبت نام ارائه فرم ثبت نام تکمیل شده به انضمام سایر مدارک (کپی کارت
> دانشجوی برای دانشجویان و کپی مدرک تحصیلی برای ثبت نام کنندگان عادی) و شماره
> فیش واریزی یا کد پیگیری پرداخت الکترونیک ضروری است. فرم ثبت نام به پیوست
> این ایمیل ارسال شده است.
> لازم به ذکر است برای اعضای انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران تنها ذکر
> شماره عضویت کفایت می کند و نیازی به ارسال مدرک تحصیلی نخواهد بود.
>
> *نکته:* فارغ التحصیلان رشته های معماری منظر، طراحی محیط و مهندسی فضای سبز
> می توانند قبل از ثبت نام در کارگاه نسبت به عضویت در انجمن اقدام نمایند.
> برای عضویت در روزهای کاری بین ساعت 9 تا 14 با شماره تلفن [phone] تماس
> بگیرید.
>
> *افراد مجاز به ثبت نام*
>
> با توجه به تخصصی بودن و لزوم برخورداری دانش و مهارتهای پایه برای مشارکت در
> کارگاه، شرکت در این کارگاه تنها برای فارغ التحصیلان یا دانشجویان رشته های
> زیر مجاز است:
>
> طراحی شهری/ برنامه ریزی شهری/ شهرسازی/ معماری منظر/ طراحی محیط/ معماری/
> مهندسی فضای سبز/ برنامه ریزی آمایش سرزمین/ برنامه ریزی منطقه ای/ محیط زیست
> (مقطع کارشناسی و گرایش برنامه ریزی و مدیریت در مقطع کارشناسی ارشد)/ مدیریت
> شهری/ حفاظت و مرمت میراث معماری/ حفاظت و مرمت میراث شهری
>
> *نکته:* ثبت نام برای فارغ التحصیلان دانشگاه های خارج از کشور در گرایش های
> مرتبط با موارد فوق نیز مجاز خواهد بود.
>
> *نکته:* سخنرانی مهمان خارجی به زبان انگلیسی انجام خواهد شد.
>
> *هزینه ثبت نام در کارگاه*
>
>
>
> *نوع ثبت نام*
>
> *هزینه ثبت نام*
>
> 1.شرکت کنندگان عادی................. 800000 ریال
>
> 2دانشجویان*................................ 500000 ریال
>
> 3 اعضای انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران**....................... 400000 ریال
>
> *ارائه کپی کارت دانشجویی توسط دانشجویان الزامی است.
>
> **ارائه شماره عضویت برای اعضای انجمن الزامی است.
>
>
> هزینه ثبت نام، تمامی هزینه های شرکت در کارگاه، پذیرایی، ناهار، پکیج کارگاه
> و گواهی شرکت در کارگاه را در بر می گیرد.
> گواهی شرکت در کارگاه به صورت مشترک از سوی سازمان زیباسازی شهر تهران
> و انجمن متخصصان فضای سبز و منظر ایران به نمایندگی از فدراسیون جهانی معماران
> منظر اعطا خواهد شد. این گواهی بین المللی است.
>
> *نکته:* گواهی شرکت در کارگاه فقط به افرادی داده خواهد شد که به طور کامل
> در تمامی بخش های کارگاه شرکت داشته باشند.
>
> * مهلت ثبت نام:* مهلت ثبت نام تا پایان  روز 20 آذرماه خواهد بود. با توجه
> به محدودیت مکان، اولویت با کسانی است که زودتر ثبت نام کنند.
>
> *برای کسب اطلاعات بیشتر و طرح سوال، روزهای کاری از ساعت 9 تا 14 با شماره
> 88833452 تماس بگیرید.*
>
>
> --
> * Please don't print this e-mail unless you really need to. Be Green!*
>
>
> --
>
*Mohammad Motallebi*

President-ISLAP-IRAN
Official Delegate to IFLA (International Federation of Landscape Architects)
Member of LE;Notre Institute - Member of FUNCI
Tel: [phone]- Fax: [phone]
Mobile:[phone]
http://www.islaponline.org
http://www.iflaonline.org
TO SUPPORT THE INTERNATIONAL LANDSCAPE CONVENTION (ILC) Sign the petition
http://chn.ge/P5KYX4

تصاویری زیبا ازباغسازی ارگانیک

نقش اب در باغسازی ارگانیک

آب يكي از عناصر طبيعي به شمار مي رود كه ماهيتي تغيير ناپذير دارد. هرجاكه ظاهر مي شود، كاربرد آن بايد منعكس كننده باشد. برداشت طراحان و سازندگان از طبيعت باشد. دسترسي به منابع آب از ديرباز به عنوان يكي از مهم ترين عوامل موثر در مكان يابي شهري مورد توجه بوده است.

 

نقش آب در شكل گيري نخستين زيستگاه هاي انساني پاسخي است به يك نياز زيستي. اما وقتي فراتر از يك نياز، خانه سازي و بناي مجموعه هاي مسكوني بار فرهنگي مي گيرد، معماري پديد مي آيد و آب در زندگي انسان جايگاه هنري پيدا مي كند و از خلاقيت هنرمندان و معماران مايه مي گيرد.

 

 

 

 

انواع استخر، اصول طراحی و روش های نگهداری

در سونای خشك بدن در رطوبت نسبی بسیار پایین در معرض دمای یاد شده قرار می گیرد و به این ترتیب علی رغم دمای بسیار بالای هوا،شرایط آسایش انسان بر روی نمودار سایكومتریك در منطقه مناسبی قرار می گیرد،به طوری كه انسان قادر به تحمل این هوا خواهد بود.
اما وضعیت در سونای بخار كمی متفاوت است .در سونای بخار افزایش تعریق با استفاده از بخار گرم با دمای تقریبی 50-40درجه سانتی گراد در رطوبت نسبی تقریبا 100%انجام می گیرد.در صورتی كه دمای بخار از محدوده یاد شده بیشتر باشد،مشكلات متعددی از قبیل تورم،ایجاد تاول و سوختگی پوست برای افراد ایجاد می شود.

استفاده از سونای خشك برای افرادی كه دارای ناراحتی ریوی هستند چندان توصیه نمی شود چرا كه شرایط سونای خشك موجب تحریك ریه و وخیم تر شدن بیماری فرد می شود.

حوضچه آب سرد نیز یكی دیگر از انواع استخرهای درمانی هستنتد.آب سرد علاوه بر خواص آرام بخش ،تاثیر بسیار مطلوبی بر كاهش تورم و التهاب پوست دارد.
همچنین برای رفع سردرد یا كاهش دمای بدن افراد بیمار نیز گاهی از این استخرها استفاده می شود.
استخرهای طبیعی نیز نوعی دیگر از استخرهای درمانی است كه در آنها معمولا آب گرم مملو از مواد معدنی از درون زمین می جوشد.این دسته از استخرها نیز جایگاه قابل توجهی در آب درمانی دارند.در برخی از استخرهای مصنوعی نیز برای درمان بیماران ،مواد مختلفی به منظور دستیابی به هدف خاص به آب تزریق می شود كه هدف از آن تنها استفاده درمانی است.



آبگیرهای طبیعی
آبگیرهای طبیعی كه گاهی به آنها استخرهاب بدون لبه یا استخرهای بیكران نیز گفته می شود،گروهی از استخرها هستند كه هیچ مرز مشخصی برای آنها قابل تعیین نیست.
این آبگیرها معمولا در بستر كهها ،سواحل اقیانوس ها،دریاها و قله كوهها شكل می گیرند.
در آبگیرهای مصنوعی معمولا از دو سیستم گردش آب متفاوت استفاده می شود.یكی از این سیستم های مشابه با سیستم گردش آب متداول استخرهاست كه در آن آب استخر پس از عبور از فیلترها و گرمكن به قسمت اصلی استخر پمپ می شود.سیستم دومی كه در این استخرها به كار گرته می شود،سیستم گردش آب در كناره های آبگیر است.

در این سیستم آب پس از عبور از فیلترها در مجرای جمع آوری انباشته شده و سپس توسط پمپ به استخر فوقانی ارسال می شود.

انواع استخرها از نظر جنس سازه عبارتند از:
-استخرهای بتنی
-استخرهای آب بندی شده با وینیل
-استخرهای فایبر گلاس
-استخرهای فلزی
-استخرهای چوبی



استخرها از لحاظ موقعیت قرار گیری استخر نسبت به سطح زمین نیز در دو گروه زیرتقسیم بندی می شوند:
-استخرهای زمینی
-استخرهای رو زمینی
استخرهای زمینی آن دسته از استخرهایی هستند كه پس از حاك برداری و حفر گودال در زمین ساخته می شوند.در حالی كه استخرهای روزمینی معمولا بر روی یك فونداسیون یا سكو،بالاتر از سطح زمین قرار می گیرند.این دسته از استخرها به ویژه در مناطقی كه گودبرداری زمین به دلیل مشكلاتی مانند یخ زدن خاك امكان پذیر نیست مورد استفاده قرار می گیرند .ساختار برخی از این استخرها به گونه ای است كه می توان انها را به راحتی از مكانی به مكان دیگر منتقل نمود.
برای مثال در فصل زمستان و یخ بندان به راحتی می توان این استخرها را جمع كردو یا در هنگام مسافرت انها از خانه ای به خانه دیگر منتقل كرد.
جانمایی استخر
استخرهای سر پوشیده و سرباز هركدام مزایا و معایبی دارند.سرپوشیده یا سرباز بودن استخرها بیشترین تاثیر را بر وضعیت معماری و سازه ساختمان خواهد شد.
جانمایی استخرهای سرپوشیده
در سال های اخیر برای آنكه امكان بهره برداری از استخر در تمام سال وجود داشته باشد تمایل كارفرمایان بیشتر به ساخت استخرهای سرپوشیده بوده است.
اولین مزیت استخرهای سرپوشیده آن است كه در تمام طول سال می توان از ان استفاده كرد.در حالی كه دوره كاركرد استخرهای سر باز در طول سال معمولا بیشتر از صد و پنجاه روز نیست.
در استخر روباز مشكلاتی مانند انجماد آب،كثیف شدن كف و جداره استخر به واسطه عوامل خارجی ،تغییر رنگ اب به دلیل ریزش برگ و صمغ درختان به داخل استخر و مشكلاتی از این دست كمتر است.
البته استخرهای سرپوشیده نیز به نوبه با مشكلاتی همراه هستند.

در استخرهای سرپوشیده،درست همانند فضاهای بسته داخل ساختمان برای آنكه شناگران احساس راحتی و آسایش كنند،باید وضعیت داخل سالن استخر به لحاظ دما،رطوبت نسبی،كیفیت هوای داخل،روشنایی و عواملی مانند آن در زضعیت مطلوبی باشد.


مهم ترین ملاحظاتی كه باید در طراحی استخرهای سرپوشیده در نظر گرفت را می توان در موارد زیر خلاصه كرد:

1-كنترل وضعیت هوای داخل استخر از نظر دما و رطوبت نسبی با استفاده از روش های مختلفی مانند تهویه ،رطوبت گیری و گرمایش هوای استخر
2-تامین روشنایی مورد نیاز در فضای داخل استخر
3-تامین الزامات سازه ای مورد نیاز برای جلوگیری از نشت آب استخر به سایر قسمت های ساختمان.
یكی از مهم ترین مشكلاتی كه طراحان در استخرهای سرپوشیده با ان روبرو هستند،تامین آسایش حرارتی شناگران است.كنترل وضعیت هوای داخل استخر علاوه بر تامین آسایش شناگران به افزایش عمر مفید ساختمان و تجهیزات موجود در آن نیز كمك می كند.



محیط گرم و مرطوب استخرهای سرپوشیده شرایط مناسبی را برای رشد قارچ ها و باكتری ها فراهم می آورد.ضمن انكه ورود هوای آلوده و مرطوبی كه حامل باكتری های بیماری زاست سلامت شناگران را نیز به خطر می اندازد.
بخش عمده ای از روشنایی مورد نیاز استخرهای سرپوشیده در طول روز را می توان با استفاده از نور طبیعی تامین كرد.
در سالهای اخیر با افزایش هزینه انرژی مصرفی،توجه بسیاری از طراحان به بهره گیری هرچه بیشتر از نور خورشید برای روشن كردن ساختمان در طول روز معطوف شده است.

استفاده از پنجره های بزرگ ،نمای تمام شیشه ای ،نورگیرهای سقفی و مانند آن،علاوه بر كاهش انرژی مصرفی به واسطه كاهش نیاز به تاسیسات روشنایی،از نظر روحی برای شناگران و كاركنان استخر كه تمام روز در محیطی بسته كار می كنند مطلوب است.
یكی از مشكلات یادشده خیره كنندگی نور خورشید در اثر بازتاب ان توسط سطوح براق ،اجزای مرطوب داخل مجموعه و سطح آب است.


ساده ترین راه برای كاهش خیره كنندگی نور ،خارج كردن مسیر بازتاب نور از میدان دید افراد داخل سالن است.چرا كه اگر نور منعكس شده در میدان دید افراد قرار نگیرد ،بخش عمده ای از خیره كنندگی آن نیز از بین می رود.

بهترین ایده ای كه تیم معماری می تواند ازآن استفاده كند،قرار دادن شیشه های ساختمان در پشت سر تماشاچیان است.به این ترتیب نور از پشت سر افراد به ساختمان وارد شده و به نوعی فضای سقف را جارو نموده ور در نهایت به صورت غیرمستقیم سطح استخر را نیز روشن می كند بنابراین با قرار گیری منبع نور در پشت سر تماشاگران ،نور از میدان دید افراد خارج شده و مشكلاتی مانند بازتاب شدید و خیره كنندگی نور به حداقل می رسد.

رعایت نكات زیر می تواند تا حد زیادی احتمال بروز مشكلات مرتبط با بازتاب خیره كننده نور را كاهش دهد:
-به حداقل رساندن تضاد رنگ بین محل قرار گیری شیشه و دیوارها و كف طبقات مجاور به آن.
-پوشاندن قسمت های شیشه ای درها و پنجره ها با استفاده از پرده ،كركره یا سایبان.

-استفاده از شیشه های مات یا تیره ببرای درها و پنجره هایی كه با خارج ساختمان در ارتباط هستند.
-استفاده از شیشه های رفلكس كه بخشی از نور را منعكس می كنند.البته در صورت استفاده از این شیشه ها باید ملاحظات انعكاس نور در فضای خارج ساختمان نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.
-استفاده از شیشه های جاذب نور كه بخشی از نور خورشید را به خود جذب نموده و اجازه عبور به آن را نمی دهند.



انواع استخر، اصول طراحی و روش های نگهداری   استخر سازه ای مصنوعی است كه مانند بك مخزن سرباز آب مورد نیازی كه برای مقاصد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد را در خود نگه می دارد.استخرهای شنای امروزی تقریبا از اواسط قرن نوزدهم در میان مردم جای خود را باز كرد.
در سال 1896 پس از شروع بازی های المپیك به شیوه ای نوین و بركزاری مسابقات شنا بود كه طراحی و ساخت استخرهای شنا به سرعت رشد كرد و به تدریج استخرها شنای عمومی در شهرهای مختلف جهان ساخته شد.پس از جنگ جهانی اول بود كه رغبت عمومی برای برگزاری مسابقات شنا بیشتر شد .در این میان،استانداردهای مرتبط با استخرها نیز تدوین و منتشر شد و ضرورت آموزش صحیح فنون شنا اهمیت دو چندان پیدا كرد.پس از جنگ جهانی دوم،گراش عمومی برای ساخت استخرهای خانگی نیز افزایش یافت و استخرها جای خود را در ساختمان های مسكونی نیز باز كردند.


انواع استخرها:
استخرهای اقیانوسی
این دسته از استخرها در شهرهای ساحلی و در كنار اقیانوس ها یا دریاها ساخته می شوند.آب مورد نیاز این استخرها به وسیله جزر و مد آب در طول شبانه روز تامین می شود.آب اضافی نیز از دیواره استخر سرریز نموده و به دریا می ریزد.

فصل اول:
نیم نگاهی به استخرها استخر سازه ای مصنوعی است كه مانند یك مخزن سرباز ،آب مورد نیازی كه برای مقاصد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد را در خود نگه می دارد.به ظور كلی استخرها از نظر كاربری،نوع مصالح به كار رفته در سازه استخر و موقعیت استخر نسبت به سطح زمین در گروههای مختلفی تقسیم بندی می كنند.

استخر در گذر تاریخ
در روم و یونان باستان از استخرهای مصنوعی برای مقاصد ورزشی و نظامی و به منظور آموزش مهارت های آبی استفاده می شد.
فرهنگ واژگان فارسی نیز استخر به معنی آبگیر ،تالاب و حوض بزرگی كه آب بسیار در آن جمع می شود آمده است

استخرهای خصوصی
به طور كلی ،ابعاد استخرهای خصوصی كوچكتر از استخرهای عمومی در نظر گرفته می شود.استخرهای خصوصی یا خانگی معمولا در ابعاد m*9.6m(16ft*320ft)4.8تاm*12m(20ft*40ft)6ساخته می شوند،ر حالی كه استخرهای عمومی معمولا ازm(82ft) 25كمتر نیست.
استخرهای خصوصی را می توان در دو نوع دائمی و یا موقتی ساخت.استخرهای موقتی كه پایین تر از سطح زمین قرار می گیرند را می توان در فصل زمستان جمع كرد و دوباره در فصل تابستان در محل خود مستقر نمود. استخرهای عمومی
استخرهای عمومی اغلب زیر مجموعه ای از مراكز ورزشی هستند كه در آنها قسمت های مختلفی مانند استخر آب گرم،استخر سرپوشیده،استخر سرباز،استخر كودكان و غیره در نظر گرفته می شود.استخرهای سرباز معمولا در مناطق گرمسیر مورد استفاده قرار می گیرند.در استخرهای بزرگ و عمیق معمولا سكوی شیرجه در نظر گرفته می شود.البته سكوی شیرجه تنها باید در استخرهای با عمق كافی تعبیه شود،به طوری كه شیرجه زدن افراد خطری را برای آنها ایجاد نكند.


استخرهای قهرمانی
مشخصات استخرهای قهرمانی كه در مسابقات بین المللی مورد استفاده قرار می گیرند توسط فدراسیون شنا تعیین می شود.بر مبنای استانداردهای این فدراسیون ،طول استخرهای قهرمانی m(164ft)50یاm(82ft)25 و حداقل عمق آنهاm(4.4ft) 1.35باید باشد.برای انكه امكان برگزاری مسابقات در تمام طول سال وجود داشته باشد،استخرهای قهرمانی معمولا به صورت سرپوشیده ساخته شده و محوطه داخل استخر به سیستم گرمایشی مناسب تجهیز می شود. استخرهای درمانی
بهره گیری از خواص درمانی آب از سالیان بسیار دور مورد توجه بشر بوده است ،به طوری كه پیشینه آن به حدود چهار هزار سال پیش از مسیح باز می گردد.آب درمانی عبارت است از به كارگیری یخ ،بخار یا آب گرم یا سرد به طوری كه هدف از ان بهبود وضعیت جسمانی ،از بین بردن ناراحتی های فیزیكی و بهبود عملكرد بدن باشد.

استخرهای درمانی را می توان در گروههای زیر جا داد:
-استخرهای آبگرم(خود به دو گروه استخرهای گردابی و استخرهای هوایی تقسیم می شوند)
-سونای خشك و بخار
-حوضچه های آب سرد
-استخرهای آب گرم طبیعی

استخرهای گردابی كه گاهی اوقات كمام های گردابی نیز خوانده می شوند،همان استخرهایی هستند كه بین عامه مردم به جكوزی شهرت دارند.
واژه جكوزی در واقع از نام شركتی به همین نام گرفته شده كه توسط هفت برادر ایتالیایی در كشور آمریكا ساخته شده است.
استخرهای گردابی برای اولین بار توسط شركت جكوزی به تولید انبوه رسید و بدین ترتیب بود كه خیلی زود در سراسر جهان این استخرها با نام جكوزی شناخته شدند. جكوزی ها در واقع زیر مجموعه ای از استخرها هستند كه برای آب درمانی به ویژه ماساژ آبی مورد استفاده قرار می گیرند.در جكوزی ها آب از طریق تعدادی نازل با فشار زیاد به داخل استخر هدایت می شود كه این جریان آب پر فشار علاوه بر خواص درمانی در قسمت های مختلف مانند گردن ،پشت پاها،تاثیر آرام بخش و لذت بخشی نیز دارد.
استخرهای هوایی كه به آنها حمام های هوا نیز گفته می شود شباهت بسیار زیادی به جكوزی دارند.تفاوت مهم این استخرها با جكوزی آن است كه در استخرهای هوایی ،به جای آب هوا از طریق نازل های تعبیه شده در كف استخر به داخل آب دمیده می شود كه موجب ایجاد تلاطم خفیف و تاثیر ماساژگونه بسیار ملایمی بر روی پوست می شود.
به لحاظ اقتصادی استخرهای هوایی پر هزینه تر از استخرهای گردابی هستند و در شرایط یكسان پمپ بزرگتری باید در آنها مورد استفاده قرار گیرد كه علت آن این است كه در استخر هوایی جریان هوا از كف استخر كه تحت بیشترین فشار قرار دارد به داخل كاسه استخر دمیده می شود بنابراین برای ورود هوا به داخل استخر فشار ناشی از وزن تمام آب باید توسط پمپ خنثی شود.
به تدریج كه حباب های هوا به سمت بالا حركت می كنند ،فشار وارد بر ان ها نیز كمتر می شود و بدین ترتیب است كه حكباب ها منبسط می شوند تا در نهایت در سطح آب از بین رفته و وارد هوا می شوند.

درست است كه استخرهای گردابی و هوایی هر دو خواص درمانی نیز دارند ولی تكیه بر خواص درمانی در استخرهای هوایی بسیار بیشتر از استخرهای گردابی است.از این جهت بسیار بعید است كه در مجموعه های ورزشد و استخرهای عمومی كه صرفا برذای ورزش و تفریح در نظر گرفته شده اند،با استخرهای هوایی مواجه شوید .این استخرها امروزه تنها در مراكز آب درمانی و مراكز توان بخشی مورد استفاده قرار می گیرند.

علی رغم آنكه سونا در گروه استخرها جای نمی گیرد ولی به عنوان مكان های جانبی استخر و در گروه كاربرد های آب درمانی جای می گیرد.
سونا خود به دو گروه سونای خشك و بخار تقسیم می شود.در سونای خشك از هوای گرم و خشك برای افزایش دمای محیط و افزایش شدت تعریق بدن استفاده می شود.

ادامه نوشته

پاویون هلند در نمایشگاه هانور آلمان

پاویون هلند در نمایشگاه هانور آلمان

گروه جوان هلندی MVRDV ، شانس آنرا پیدا کردند تا پاویون هلند را در نمایشگاه Expo2000 هانور آلمان طراحی و در مدت کوتاهی آنرا اجرا کنند.

به دلیل فاکتورهای توسعه ای که برای کشور هلند در نظر گرفته شده بود. یعنی: فضا، زمین، اکولوژی و کاهش آلودگی هوا - گروه MVRDV پیشنهاد کرد که پاویون می تواند ارائه کننده این مباحث توسعه باشد.

 

 

 

ساختمان مانند یک برج یا یک سازه، برای نمایشگاه جهانی هلند مانند فضائی است که گروه MVRDV  آنرا یک پارک چند سطحی توصیف کرده اند که مرزها را از بین برده و فضا، انرژی و زمان را ذخیره کرده و فراساختاری است که در خود به اکوسیستمی کوچک تبدیل شده است.

 

 

 

 

 

باغهای کنار خلیج

باغهای کنار خلیج

برنده ی جایزه ی RIBA Lubetkin 2013

باغهای کنار خلیج

معمار : Wilkinson Eyre

معمار منظر : Grand Associates

موقعیت : خلیج مارینا ، سنگاپور

مساحت کل باغ : 101 هکتار

برنده ی جایزه ی انستیتوی سلطنتی معماران بریتانیا ( RIBA ) ( Royal Institute of British Architects )  امسال باغ های کنار خلیج ( Gardens by the Bay ) اعلام شد .

 

این باغها نمونه ی عالی معماری پایدار در عمل است ،  نه تنها بهترین عملکرد را نشان میدهد ، بلکه پیامهای مهمی در رابطه با معماری پایدار به عموم مردم میدهد .

این سازه شامل دو گلخانه ی روبروی هم است که روی هم دو هکتار را پوشش میدهند و مبدل به بزرگترین گلخانه ی دارای اقلیم قابل کنترل جهان شده است . یکی از آنها که به کاسه ای نازک و وارونه شبیه است دارای اقلیم خشک مدیترانه ای و دیگری دارای اقلیم مرطوب و خنکتر است . و سازه ای مخروطی دارد . زیر این سازه کوهی قرار گرفته است که آبشاری از آن فرو میریزد و با این کار رطوبت هوا را افزایش میدهد و از گیاهان شاداب و پرشکوهی که به صورت عمودی به دور کوه رشد میکنند حمایت میکند . همچنین پیاده رویی به صورت مارپیچ به اطراف کوه و داخل و بیرون آن حرکت میکند و بالا میرود و نمایشگاه های اقلیمی متعددی را تجربه میکند .

هردو ساختمان از پشت بندهای فلزی شعاعی ساخته شده اند و یک پوسته ی شبکه ایه فلزی سازه ی زیرین آن را تشکیل میدهد . شیشه های low-energy استفاده شده در بنا اجازه ی عبور %64 نور را به داخل میدهند اما تنها %38 از در یافتهای مرتبط خورشیدی را جذب میکند .

 

برای دیدن اطلاعات بیشتر و همچنین مشاهده ی سایر نامزدهای دریافت جایزه به و وبسایت رسمی RIBA www.architecture.com  مراجعه نمایید .

با مراجعه به این لینک هم میتوانید عکسهای پانورامای این گلخانه ی شگفت انگیز را ببینید . http://www.360cities.net/image/the-lost-world#524.72,-4.86,70.0

 

زيستگاه آسمان

زيستگاه آسمان از موشه سفدي ؛ استفاده از هندسه فراكتال در طراحي مجموعه مسكوني متخلخل

ترجمه : ندا باقری

منبع : www.designboom.com

شركت معماران سفدي، كه توسط معمار اسرائيلي- كانادايي مشهور موشه سفدي رهبري مي گردد؛ پس از طراحي مجموعه اي از سازه ها در چند دهه ي اخير با استفاده از فرم هاي مناسب از هندسه ي فراكتال، اين بار به طراحي " زيستگاه آسمان " در سنگاپور پرداخته است.

 

 

 

اين مجتمع مسكوني 38 طبقه، نماينده ي يك سكونتگاه شهري ِ مرتفع با تراكم بالا جهت طبقه متوسط جامعه است؛ نمونه اي كه در سنگاپور و ساير شهرهاي آسيايي تقاضاي بالايي دارد. طرح هاي متداول برج هاي مسكوني از اين دستْ، امكانات عمومي خود را در طبقه همكف ارائه مي نمايند.

 

در اين طرح، فضاهاي اشتراكي در باغ هاي عمومي ِ گسترده و فضاهاي باز در سطح همكف و بالاتر بيان شده اند؛ همچون تراس ها و باغْ سقف هاي اختصاصي جهت نيمي از آپارتمان هاي انفرادي. به جاي ايجاد برج هاي مستقل، در طراحي زيستگاه آسمان از مجموعه اي از تراس ها با باغ هاي انبوه براي بهم پيوستگي مجموعه استفاده شده است.

 

جرم كلي مجموعه بسيار متخلخل مي ياشد و اجازه ي وزيدن به باد و نفوذ نور مناسب به داخل فضاها را مي دهد. وجود اين چشم اندازهاي وسيع و زيبا جهت خانواده ها و اجتماع هاي استفاده كننده از مجموعه، منجر به ايجاد يك بافت شهري انساني تر و حساس تر نسبت به بناهاي آپارتماني سنتي گشته است.

 

اين ساختار منحصر بفرد، تهويه ي قابل توجه و نورگيري بسيار مناسبي را براي هر واحد مهيا مي نمايد كه با جريان هواي گرمسيري سنگاپور به خوبي سازگار شده است. در سطح همكف مجتمع، در بالاي پاركينگ فرورفته، 72 درصد از سايت به باغ هاي انبوه و سرسبز، اتاق هاي اجتماعات در فضاي باز، استخرها و مسيرهاي پياده اختصاص داده شده است.

 

باغ بر روی بام تالار شهر شیکاگو

اغ بر روی بام؛ نگاهی به مراحل انجام و ایجاد باغ بر روی بام تالار شهر شیکاگو




Chicago City Hall Green Roof
Chicago, IllinoisConservation Design Forum, Inc.
David Yocca
مترجم:فرزانه جهانمرد

یپشت بام ها از جمله فضاهایی هستند که هنوز آنطور که باید در فضاهای شهری مورد استفاده قرار نگرفته اند، در حالیکه می توان آنها را به عنوان یک چشم انداز و نظرگاه، میدان یا باغ که بر روی ساختمان یا حتی سازه بنا قابل نصب و اجراست، بکار برد.

پشت بام ها در اروپا در طول 40 سال گذشته، و با استفاده از فن آوری بام سبز، دچار تغییر و دگرگونی اساسی شده اند. این موضوع حایز اهمیت است که طراحی صحیح بام های سبز، می تواند به عنوان بخشی از فرایند زیستی طبیعت باشد. حتی کم عمق ترین بام سبز هم می تواند به طور موثری پیامدهای بارندگی را جذب، اثر جزیره گرمایی شهری را معکوس و زیستگاه حیات وحش را تامین کند. همچنین باعث عایق بندی ساختمان، افزایش طول عمر غشای بام، افزایش ارزش املاک، و بالاخص زیبایی فزاینده محیط شهری می شوند.

یکی از علت هایی که سقف سبز با دیگر باغ های بام متفاوت است، اینست که اساسا، آنها به عنوان فضای قابل دسترسی طراحی نشده اند. پشت بام های سبز، برای بسیاری از امور کاربردی مانند انبارها، سازه های تجاری و اداری، نهاد های دولتی و حتی پشت بام های مسکونی مناسب هستند. در بامهای سبز از نوع خشک، تنها 17 و از نوع تر تنها 30 پوند در هر فوت مربع به میزان بار سقف افزوده می شود، این در حالیکه است که در باغ های بر روی پشت بام، این میزان تا 100 پوند در هر فوت مربع یا بیشتر افزایش می یابد. این بارهای نسبتا سبک، باعث پایین نگه داشتن هزینه های ساخت و ساز می شود، در حالیکه منافع قابل توجهی از لحاظ زیست محیطی، زیبایی شناختی و اجتماعی را در پی دارد.

یکی از اولین باغ بام هایی که با موفقیت و به طور یک طرح تحقیقی انجام شد، ایجاد باغ بر روی بام تالار شهر شیکاگو در ایالات متحده امریکا، در سال 2001 میلادی، است. ضرورت ایجاد، چگونگی عمل و نتایج حاصل شده از این طرح تحقیقی قابل استناد، یکی از منابع مطالعاتی باغ بام ها محسوب می شود.

سازمان محیط زیست شیکاگو، تحت نظر شهردار شیکاگو؛ ریچارد ام. دیلی، پروژه آزمایشی طراحی و اجرای سقف سبز تهاجمی، را با استخدام یک تیم از معماران منظر، معماران، مهندسان سازه و محیط زیست بر روی بام تالار شهر شیکاگو، آغاز کرد. تالار شهر شیکاگو، واقع در مرکز شهر، و یکی از قابل رویت ترین و معروف ترین بناهای این شهر است. هدف اولیه از اجرای طرح آزمایشی بام سبز، بر روی بام تالار شهر شیکاگو، فراهم کردن یک مثال عملی از بام سبز به منظور تسهیل در تحقیق، و توسعه آموزشی در شرایط آب  هوایی میدسترون، بود.

این پروژه در سال 2001میلادی، تکمیل شد. باغ بر پشت بام، برای آزمایش انواع سیستم های بام سبز، سرمایش و گرمایش موثر، میزان موفقیت رشد گیاهان بومی و غیربومی، و کاهش روان آب بارندگی، طراحی شده بود. سه سیستم  یکپارچه در طراحی در نظر گرفته شد که شامل خاک های سبک و به عمق های 4، 6 و 18 اینچی می شد. این طیف مختلف از سیستم های بام سبز به ترتیب به عنوان سقف های سبز گسترده، نیمه فشرده، فشرده شناخته می شوند. خاک ها نیز با استفاده از دستورالعمل ها و استانداردهای بیش از 30 سال گذشته آلمان، در مورد مخلوط خاک سبک وزن تهیه شده بودند.

اگرچه پشت بام در دسترس عموم مردم نبود، اما از 33 ساختمان بلندتر این منطقه قابل مشاهده، و فرم طراحی در نظر گرفته شده از این نقاط به خوبی قابل درک و تحلیل بود. کشت گیاهان برای هماهنگی و همخوانی با  تناسب تاریخی تالار شهر، در یک الگوی شعاعی خورشیدی طراحی شد، که زمینه لازم برای سازماندهی بیش از سه سیستم مختلف سقف را فراهم می آورد.

با وجود آنکه بام های سبز به طور معمول، با گل و قشر نازکی از چمن کشت می شوند، اما تحقیق مذکور نشان داد که سطوح زیر کشت به طور قابل ملاحظه ای امکان گسترش یافته اند، و بیش از 100 گونه خاص گیاهی قابلیت زیست در این شرایط را دارند. از آن جمله، انواع گیاهان مانند نمونه های بومی دشت می سی سی پی، گیاهان جنگلی و پهن برگان، گیاهان زینتی همیشه سبز، چمن، گونه های مختلف گیاهان و درختچه های بومی، و نیز درختان همیشه سبز و خزان پذیر، را می توان نام برد.

گیاهان با رنگ شکوفه ها و گلهایشان مرتب شده بودند. و همانند تغییر فصول از بهار تا پاییز، در عرض الگوی شعاعی خورشیدی، تغییر می کردند. نوارهای شعاعی گلهای رنگی، بوسیله نوارهای چمن های مشابه از هم جداسازی شده بود. نوارهای طولانی این امکان را فراهم می آورد که یک گیاه در عمق های مختلف خاک، محدوده های مختلف شیب، و الگوهای زهکشی متفاوت، بکار برده شود.

از آنجا که سقف تالار شهر، بیش از 100 سال قدمت داشت، لایه های قدیمی عایق کاری بام، برداشته شدند و سیستم ایزولاسیون جدیدی نصب شد. در روی سطح نسبتا صاف بام، که باقی مانده بود، با ایجاد خطوط زهکشی، شیب ملایمی ایجاد شد. نورگیرهای مستطیل شکل (که دیگر استفاده نمی شد)، پوشیده شدند و برای تحمل افزایش بار تا 60 پوند در هر فوت مربع، تقویت شدند. برای بالاتر بردن لایه خاک به میزان 12 تا 24 اینچ، از سطح لایه عایق رطوبتی، از نصب صفحات بسیار سبک وزن عایق حرارتی استفاده شد، که این خود باعث دستیابی به سطحی یکپارچه و یکدست در سطح ناهموار بام شد.

جمع آوری اطلاعات و نتایج نصب این بام، از سال 2002 آغاز شد. در واقع بام تالار شهر شیکاگو به عنوان یک آزمایشگاه زنده مطرح شده بود. با توجه به اینکه درفصل تابستان قرار داشتند، نتایج اولیه بررسی ها بسیار دلگرم کننده بود. نتایج مطالعات نشان می داد که دمای هوا در محدوده بام سبز، بیش از 78درجه خنکتر از دمای هوای اندازه گیری شده بر بالای سقف سنتی (پوشیده از قیر سیاه)،که هنوز در قسمتی از بام ساختمان در کوک کانتی(Cook County) وجود داشت، بود.

کارفرمای پروژه در اظهار نظری اعلام نمود که"سازمان محیط زیست شیکاگو(DOE)، طرح آزمایشی ایجاد باغ بر روی پشت بام تالار شهر را به عنوان بخشی از  طرح مقدماتی جزیره گرمایی شهری، با حمایت سازمان محیط زیست ایالات متحده، آغاز کرد.

باغ بر پشت بام، برای آزمایش اثرات خنک سازی و توانایی آن در حفظ گونه های مختلف گیاهان در سه عمق متفاوت خاک محیط رشد، طراحی شد. بررسی گیاهان، پرندگان و حشرات نیز در دست اقدام قرار گرفت. نتایج اولیه نشان می داد که با اجرای باغ بر روی بام، در تابستان، دمای سطح بام تا 70 درجه و درمای هوای روی بام، تا 15 درجه خنک تر خواهد شد."

http://iranmemari.com

مجموعه نمونه آثار هنری زیبا خلق شده با برگ درختان

مجموعه نمونه آثار هنری زیبا خلق شده با برگ درختان

در این قسمت مجموعه نمونه آثار هنری بسیار زیبا خلق شده با برگ درختان به همراه طراحی را برای شما آماده کرده ایم . امیدواریم از این بخش لذت ببرید .

مرجع گرافیک و آموزش فتوشاپ و قالب وبلاگ

ساختمان از زمین تا انواع فونداسون و پی

فصل اول
تقسیم بندی زمینها از نظر مقاومت در مقابل بار ساختمان
بطور کلی زمینها به چند دسته تقسیم می شوند :
الف ـ زمینهای خاکریزی شده ( زمینهای خاک دستی ): مانند بعضی از اراضی شمال تهران و خندق های پر شده که همه بوسیله خاک دستی پر شده اند ، مقاومت این زمینها بسیار کم بوده و قدرت مجاز آنها در حدود 80 گرم بر سانتی متر مربع می باشد . این زمینها بدون پی سازی های ویژه مانند شمع کوبی و غیره به هیچ وجه برای ساختمان مناسب نیستند .

ادامه نوشته

برترین تصاویر نشنال جئوگرافی

 برترین تصاویر نشنال جئوگرافی

استتار جغد در میان تنه یک درخت در نیوزیلند

آتش فشان خاموش رانجانی در میان دریاچه منطقه لومبوک اندونزی

برخورد امواج با فانوس دریایی در کانتی دورهام انگلستان

چیتا در حال دویدن در میان علفزارهای پارک ملی گروکر

دفاع فیل از فرزندش در مقابل حمله کفتارها

کوه شناور یخ در اقیانوس منجمد جنوبی چندین مایل دورتر از سواحل جرجیای ایسلند

سرما شیره های ریخته شده درختان بر روی زمین را به گلوله های زرد رنگ شیشه مانند تبدیل کرده است

تمساح سوار بر دوش لاک پشت در پارک جنگلی بلوهلیز آمریکا

پرواز پرندگان بر فراز آبشار ایگوازو در آرژانتین

روباه موسوم به فنک در صحرای مراکش

پرنده تشنه از آب دهان دختر بچه می نوشد، مناطق کوهستانی غرب آمریکا در وایومینگ

تک درخت در میان برف در جسپر آلبرتای کانادا

غروب آفتاب در بالای کوه لائوس و رودخانه لی زینگ پینگ چین

 کائوآئی یک مکان خطرناک  و جادویی است که ساحل ندارد و امواج دوباره بجای اول برمیگردد و این پدیده بخاطرسقوط سنگ گدازه ها و صخره های اطراف آن است. کائوائی یکی از جزایر هشت‌ گانه ایالت هاوایی آمریکا می باشد.

عکس گرفته شده از خفاش مادر و فرزندش که در آغوشش گرفته در Pardes هانا Karkur، اسرائیل

نمایی جذاب و نفس گیر از جشنواره بالن ها درکاپادوکیه کشور ترکیه

فوران آتشفشان در شیلی

عقاب در حال گرفتن شکار در  سرریز سد دریاچه اردن

یک دانشمند درحال صعود از غار یخ که از منافذ آتشفشانی تشکیل شده است در نزدیکی قله کوه برزخ در قطب جنوب

غزال یک شاخ که به دلیل جنگ با نرهای دیگر یک شاخ خود را از دست داده است در کشور کنیا

طلوع صبح در باغی زیبا در  در چستر، انگلستان

برج ملی شیاطین در وایومینگ ایالتی در مناطق کوهستانی غرب ایالات متحده

شکار زیبای کوسه سفیر از روی آب در آفریقای جنوبی

بازی دو ببر در باغ وحش بانکوک تایلند

بارش باران زیر نور آفتاب در دهکده سان بلاس در مکزیکو

عکس منحصر به فرد ماه از میان یک پارچه پشمی

ماه و برج اسپیس نیدل در سیاتل

پرتره یک زائر در بنارس هند

اسرار تخت جمشید

اسرار تخت جمشید

 

1.  تا کنون بیش از ۳۰ هزار گل نبشته از کاوش های تخت جمشید به دست آمده که از نظر ابعاد و متن کوچک و مختصر هستند اما به لحاظ محتوا از با ارزش ترین اسناد دوران هخامنشی به شمار می روند. بر اساس این گل نبشته ها که در حال حاضر اکثر آنها در آمریکا نگهداری می شوند، مشخص گردیده که در دوران فعالیت تخت جمشید، به کارگران دستمزد پرداخت می شده، حقوق زن و مرد برابر بوده، زنان می توانستند کار کنند و یا کار نیمه وقت اختیار نمایند، زنان از حق ارث برابر برخوردار بودند، مادران از حقوق زایمان و کودکان از حمایت های اجتماعی بهره مند می گشتند. این همه تامین اجتماعی که به قول خانم پروفسور کخ حتی امروزه در کشوری مانند آلمان هم بطور کامل انجام نمی شود، برای ۵۰۰ سال پیش از میلاد به معجزه می ماند. بی شک گل نبشته های اداری، سندی قطعی و بی چون و چرا از نظام اداری و اجتماعی دوران هخامنشان هستند.
2. آپادانا یا تالار ستون دار، کاخی است که بیش از ده هزار متر مربع وسعت دارد و در زمان باستان دارای ۷۲ ستون بوده است. این کاخ به دلیل ارتفاع حدود ۲۰ متری ستون ها و فاصله غیر معمول آنها از یکدیگر، جزء شاهکارهای هنر معماری دوران باستان است و دیگر نظیرش ساخته نشد. وزن هریک از ستون ها ۹۰ تن بوده و بر فراز آنها سر ستون های گاو دو سر و یا شیر دو سر که هر کدام بیش از ۱.۵ تن وزن داشت قرار می گرفت.
3. آپادانا دارای دو جفت پلکان دو طرفی در سمت شمال و شرق است که طول هر یک از دیواره های آن ۸۱ متر است. بر روی این دیواره های سنگی، صفی از سربازان، بزرگان کشوری و ۲۳ قوم هدیه آور از ایران بزرگ را حک کرده اند. در مرکز این پلکان ها نقشی از پادشاه قرار داشته که در یک دست عصایی به نشانه پادشاهی دارد و در دست دیگر گل نیلوفری را به نشانه صلح و دوستی تقدیم هدیه آوران می نماید.
4. در تخت جمشید بیش از ۳۰۰۰ نقش برجسته و تندیس وجود دارد که بی شک بسیاری از آنها الهام گرفته از هنر میان رودان و آشور است اما بر خلاف آنها حتی یک مورد یافت نمی شود که به صحنه جنگ، صف اسیران، از بین بردن دشمنان و یا قدرت نمایی پادشاه پرداخته شده باشد بلکه همواره به اتحاد و دوستی اقوام اشاره دارند.
5. یکی از شکفت انگیز ترین بخش های تخت جمشید که معمولآ هیچوقت دیده نمی شود، آبراهه های زیر زمینی آنست که بیش از ۲ کیلومتر درازا دارند. هخامنشیان در برخی از قسمت ها صخره را تا ۹ متر تراش داده و پائین رفته اند و در بخش هایی نیز با افزودن سنگ های غول پیکر توانسته اند به شیب مورد نظر دست یابند. آنان با روش های خاص و مهندسی خود تدابیری اندیشیده بودند که آب بدون گل و لای از کانال خارج گردد.
6. تمام تندیس ها و نقوش حجاری شده در تخت جمشید مزین به رنگ های ملون بوده و از زیبایی می درخشیده اند. برای نمونه می توان به نقش داریوش بزرگ  در کاخ تچر اشاره کرد. تاج وی از طلا، ریشش از سنگ لاجورد، دستبند و گوشواره ها از سنگ های قیمتی بودند ولی امروز فقط سوراخ های محل نصب، بر نقش باقی مانده اند اما هنوز در حاشیه لباس داریوش می توان آثار نقوش بسیار ریزی را یافت که با رنگ های زیبا برجسته می شده اند.
7. از دیگر شگفتی های بنای تخت جمشید می توان به معادن سنگ آن اشاره کرد. مهندسان و معدنکاران می توانستند با ابزارهای ساده خود سنگ هایی حتی به وزن ۲۵۰ تن را از معدن استخراج و سالم به پائین کوه منتقل و پس از ایجاد طرح اولیه آنرا به تخت جمشید انتقال دهند.
8. به نظر می رسد بزرگی و یا کوچکی سنگ برای سنگ تراشان ماهر هخامنشی تفاوتی نداشته است. آنان عطردان و گلدان هایی تراشیده اند که قطر دهانه آنها بسیار کمتر از قطر داخلی بدنه است و این گویای آنست که می توانستند سنگ را به صورت دورانی به گردش درآورده و با ابزار های خاص داخل آنرا تراش دهند.
9. برای برهم نهادن پایه ستون، قلمه ستون، گل ستون، سر ستون و یا جرزهای درگاه ها هیچ نوع ملاتی بکار نمی بردند و تنها با روش خاصی دو سطح تحتانی و فوقانی سنگ را پاک تراش می کردند. این روش باعث می گردید تا ستون و درگاه ها در مقابل نیروی زلزله پایداری کنند.
10. بر اساس متون تاریخی و کتیبه های موجود، در پیرامون تخت جمشید شهری به نام پارسه وجود داشته که هزاران نفر در آن زندگی می کردند. امروز نشانه های کمی از شهر پارسه بر سطح دشت باقی مانده است ولی کاوش گران به دنبال آنند تا این شهر را از زیر خاک های کشاورزی بیرون آورند.
11. به نظر می رسد که انتخاب کوه مهر یا رحمت برای ساخت بنای تخت جمشید، به دلیل تقدس آن بوده است. از جمله نشانه های تقدس می توان به تدفین های بسیار متنوع از ادوار گوناگون در دامنه این کوه اشاره کرد که به شکل گورهای مخروطی لاشه سنگی، گورهای حفر شده در سنگ های مکعبی و یا حفره های محل نگهداری استخوان خود نمایی می کنند.
12. امروزه هیچ اثری از سقف چوبی کاخ های تخت جمشید بر جای نمانده است اما خوشبختانه باستان شناسان و پژوهشگران به درستی دریافتند که نقش حجاری شده بر سینه آرامگاه های پادشاهان هخامنشی، در واقع همان نقش کاخ داریوش است و بدین ترتیب موفق شدند بر اساس آن، سقف بخشی از کاخ ملکه را که امروز به موزه تخت جمشید تبدیل شده بازسازی نمایند.
13. بی شک از همان آغاز برپا کردن تخت جمشید، یکی از دغدغه های مهم معماران، حفاظت مجموعه در مقابل عوامل طبیعی و بویژه بارش باران بوده است. ناودان های آجری و قیر اندود، ناودان های تنبوشه ای، ناودان های پرشی، کانال های روباز و چاه سنگی از جمله تدابیری هستند که مجموعه را از گزند سیلاب ها محفوظ می کردند.
14. روش های مرمت و نگهداری از بناهای تخت جمشید در دوران باستان، به نوبه خود بسیار شگفت انگیز است. از آنجا که هیچگاه ساخت و ساز تخت جمشید به پایان نرسید می توان نتیجه گرفت که همواره بناها و نقوش آن می توانستند در اثر کوچک ترین ضربه ای دچار آسیب گردند ولی معماران با پیش بینی های بسیار ماهرانه خود از این احتمالات جلو گیری و در صورت نیاز با ابتکارات خاصی به ترمیم قطعه سنگ آسیب دیده پرداخته اند.
15. از دیگر شگفتی های تخت جمشید می توان به اهمیت پیام رسانی آن برای آیندگان اشاره کرد. داریوش بزرگ فرمان داد تا ۴ لوح زرین را به همراه ۴ لوح سیمین و تعدادی سکه در زیر پی چهار گوشه آپادانا قرار دهند تا بدین شکل بتواند پیامش را شاید در ۲۵۰۰ سال بعد به گوش ما و آیندگان برساند. همچنین وی در بخشی از چهار کتیبه حک شده بر دیوار جنوبی تخت جمشید چنین می گوید:
    «چنان باد که مرا اهورامزدا و بُغان (خدایان) دوره شاهی پشتیبانی دهند و این سرزمین را اهورامزدا از سپاه (دشمن)، از سال بدو از (دیو) دروغ بپایاد. بدین سرزمین سپاه (دشمن)، بدسالی و (دیو) دروغ میاد. این را من از اهورا مزدا با ایزدان خاندان شاهی به نماز خواستارم، باشد که اهورامزدا و ایزدان خاندان شاهی این خواهشم را برآورند.»

 

دیوار بزرگ گرگان دیوار دفاعی دوران ساسانیان

دیوار بزرگ گرگان دیوار دفاعی دوران ساسانیان

دیوار بزرگ گرگان یا دیوار سرخ به طول ۲۰۰کیلومتر یکی از طولانی ترین دیوارهای دفاعی جهان در کنار دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز شده و تا کوه‌ های گلیداغ در شمال شرق کلاله ادامه می‌ یافته‌ است. دیوار گرگان در اسناد قدیمی با نام مار سرخ نیز شناخته شده‌ است^. هم‌ اکنون تقریبا تمام این دیوار از میان رفته‌ است و تنها بخش‌ های کوچکی از آن که در زیر خاک مدفون مانده، باقی است. دیوار بزرگ گرگان پس از دیوار چین(به طول شش هزار کیلومتر) و سمیز آلمان (به طول ۵۴۸ کیلومتر) بزرگترین و سومین دیوار دفاعی جهان است. این دیوار عظیم تاریخی که ۲۰۰ کیلومتر طول دارد در ۲۹ تیرماه سال ۱۳۷۸ به ثبت ملی رسیده‌ است.

قدمت دیوار بزرگ گرگان، بنابر مطالعات هیئت های باستان شناسی به دوران ساسانی یعنی حدود ۱۷۰۰ سال پیش می رسد. این دیوار به دلیل ساخت هسته مرکزی و قسمت های میانی آن از آجرهای سرخ رنگ از آن رو به “مار سرخ” معروف شده است.

عکس این دیوار نخستین بار توسط اریک اشمیت خلبان آمریکایی ثبت شد. آقای اشمیت خبرنگار آمریکایی که با هواپیمای خود در سال ۱۳۱۶ خورشیدی از نقاط باستانی ایران عکاسی می‌ کرد، در منطقه گرگان دیوار قرمز رنگی را دید که از سمت دریای خزر به طرف کوه‌های گلیداغ امتداد دارد. او از این دیوار عکس گرفت و این عکس‌ها سندی برای تحقیقات باستان شناسان ایرانی و خارجی بر این دیوار شد.

به گفته کارشناسان علت ساخت این دیوار حمله اقوام مهاجری به نام هپتالی ها بود. این قوم مهاجم به دلیل طبیعت زندگی شان که تابع قواعد ایلی بود به دنبال مراتع بهتر، مرزهای شمالی ایران را مورد تهاجم قرار می دادند. به همین علت فیروز پادشاه ساسانی برای جلوگیری از هجوم هپتالی ها به کشور دستور داد تا طولانی ترین دیوار دفاعی کشور در مرز شمال شرقی ایران، شبیه به دیوار چین برای مقابله با ورود این قوم مهاجر ساخته شود. همان قومی که چینی ها نیز برای جلوگیری از هجوم آنها دیوار چین را ساختند. اما این دیوار که در زمان پادشاهان مختلف ساخته شده است نتوانست ایران را از گزند دشمنانش حفظ کند.

شاخص ترین ویژگی دیوار، نظام مهندسی، شیوه معماری و مدیریت آب در نظام دفاعی آن است که به وسیله کانال های باستانی آب را از طریق رودخانه «گرگان رود» به سمت خندق و کوره های آجرپزی و زمین های پایین دست هدایت می کرده است. در طول مسیر دیوار بزرگ گرگان تا کنون ۳۸ قلعه که بزرگ ترین آنها ۲۰ هکتار و کوچک ترین ۴ هکتار است شناسایی شده است.

این اثر، از نظر موقعیت جغرافیایی طبیعی در امتداد ضلع شمالی گرگان رود کشیده شده و اکنون بقایای آن از دامنه بیلی لوه در غرب پارک ملی گلستان (شرق شهرستان کلاله) آغاز می شود و تا نزدیکی روستای صفاایشان و سواحل قدیمی دریای خزر در بخش گمیشان شهرستان (ترکمن) امتداد دارد. براساس عکس های هوایی و نقشه های ارائه شده ۲۰۰ کیلومتر از مسیر دیوار و ۳۸ قلعه در ضلع جنوبی دیوار، خندق، کوره های آجرپزی، کانال های هدایت آب و سد باستانی شناسایی شده اند. اما بخش عظیمی از دیوار و تاسیسات وابسته دستخوش آسیب های جدی در طول زمان شده اند.

سیستم فاضلاب و آبراهه های زیر زمینی در تخت جمشید

سیتم فاضلاب در تخت جمشید

تخت جمشید یا پارسه نام یکی از شهرهای باستانی ایران می باشد که در مرکز استان فارس در ۱۰ کیلومتری شمال شهر مرودشت و در۵۷ کیلومتری شیراز قرار دارد و در سالیان دراز یکی از پایتخت های مهم امپراتوری هخامنشیان بوده است. شاهانی همچون داریوش اول ، خشایارشا ، اردشیر اول این مکان را به عنوان پایتخت ایران باستان قرار داده اند.

یکی اسرار تازه مکشوف شده در شهر تاریخی تخت جمشید سیستم آب و فاضلاب در تختگاه بوده است. در تخت جمشید مجاری زیرزمینی آبرسانی و فاضلاب پیچ در پیچی کشف شده که به طول بیش از ۲ کیلو متر می رسدف بیشتر آب باران به داخل کانالها هدایت می شده است. که مطابق با ویژگیهای معماری هخامنشی ساخته شده ودر برخی بخش ها تا پنج تا شش متر نیز ارتفاع دارد.  این آبراهه ها به صورت تونل های زیر زمینی و کانل های متعدد ساخته شده است و آب و فاضلاب های تخت جمشید را به خارج از شهر هدایت می کرده است. در بسیاری از کاخ ها نیز ناودانهای سفالی آب را به داخل کانالهای زیرزمینی هدایت می کردند و نهایتاً این آب ها به صورت شبکه به هم پیوسته توسط کانال ها به ضلع جنوب شرقی تختگاه و محل خروجی کانالها هدایت می شدند. کانال های آبراه تخت جمشید با قیر طبیعی اندوده شده اند و بعد از ویرانی این مکان به تدریج با خاک و آوار دیواره های خشتی پر شدند که این وضعیت تا زمان کاوش های تخت جمشید ادامه داشته است.

همچنین دارای سیستم حرارتی و تهویه بوده ، که فضاهای داخل آن را در زمستان گرم ودر تابستان خنک و معتدل می کرده است . دشت سرسبز مرودشت ، سقفهای بسیار بلند و فضاهای وسیع ، درهای گشاده و پنجرههای متعد د هوای تخت جمشید را در تابستان معتدل وخنک می ساخته و در زمستان دیوارهای خشتی و لایه های گچ که یک عایق حرارتی تشکیل می داده ، پردههای ارغوانی بلند و ضخیم که مانع نفوذ سرما به درون فضاها وتالارها می شده ، پوشش سقف نیز چوبی بوده که این امر در گرم شدن محیط تاثیر به سزایی داشته است .

طرح اصلی ساختمان تخت جمشید دردوران فرمانروایی داریوش بزرگ ریخته شد. از همان نخست تعداد و محل کاخ ها، عمارت ها و کاربردهای جداگانه هر یک معین ومشخص شد. برای برپایی این بنا از سه نوع مصالح ساختمانی عمده ( چوب، خشت های خام و پخته و سنگ های آهکی محلی ) استفاده شده است. چوب هایی که در محل تهیه می شد با ذوق و سلیقه طراحان و معماران سازگار نبود وناگزیر بودند چوب های در خور کاخ های تخت جمشید را از دور دست ها حمل کنند. برای مثال،تیرهای زیر از چوب درخت سدر بوده که در آن زمان فقط در لبنان می روییده استو مصالح دیگر عبارت بود از: سنگ ، خشت و گل ، آجر ، گچ ، آهن ، فلزات گرانبها ( طلا – نقره – مس ) عاج ، لا جورد ، عقیق و…… دیوارهای تخت جمشید در برخی جاها به ضخامت ۵/۵ متر بوده و قطعه سنگهای به کار رفته به وزن بیش از ۴۵ تن بوده است.

زیباترین و خطرناک ترین دره های دنیا

زیباترین و خطرناک ترین دره های دنیا

 

دره ی آنتلوپ در آمریکا

آنتلوپ کنیون (Antelope Canyon) پارکی طبیعی در ایالت آریزونا در ایالات متحده آمریکا است. این پارک حاوی صخره‌هایی دیدنی است که توسط آب و هوا در طول سالیان بگونه‌ای غریب فرسایش یافته و در ساعاتی مخصوص از روز خالق مناظری با نورپردازی‌های نایاب می‌شوند. این پارک همانند مانیومنت ولی متعلق به زمین‌های قبیله ناواهو می‌ باشد.

 

دره ی بلاید ریور در آفریقای جنوبی

دره ی بلاید ریور یکی از زیباترین جاذبه های طبیعی آفریقای جنوبی است که در پومالانگا قرار دارد. در این دره که طولی حدود ۲۶ کیلومتر(۱۶ مایل) و عمقی در حدود ۸۰۰ متر دارد ، سنگ ها بیشتر به رنگ قرمز هستند. بلندترین نقطه ی این دره به نام ماری اپسکوپ ۱۹۴۴متر و پایین ترین نقطه ی آن ۵۶۰ متر بالاتر از سطح دریاست. این دره بعد از دره ی بزرگ (grand canyon) در آمریکا و دره ی فیش ریور در نامبیا سومین دره ی بزرگ جهان و دومین دره ی بزرگ آفریقاست.

دره ی چارین در قزاقستان

دره ی چارین با وسعت ۸۰ کیلومتر بر روی رودخانه ی چارین در قزاقستان، به فاصله ی ۲۰۰ کیلومتری از مرز چین قرار دارد. این دره مرکز جذب گردشگری در پارک ملی چارین واقع در قزاقستان است.

دره ی کولکا در پرو

دره ی کولکا در جنوب کشور پرو قرار دارد، جایی که رودخانه ای به همین نام از آن می گذرد. این دره با عمق ۴۱۶۰ متری دو برابر عمیق تر از دره ی بزرگ(grand canyon) است.

دره ی کوپر در مکزیک

دروه کوپر مجموعه ای از دره ها شامل شش دره ی جدا از هم است که در جنوب غربی ایالت چیهوهوا در مکزیک قرار دارد. این دره از لحاظ وسعت و عمق بزرگتر از دره ی بزرگ در کالیفرناست. این دره ها توسط شش رودخانه ی عظیم بوجود آمده اند که از قسمت های غربی سیرا تاراهومارا سرچشمه گرفته اند. این شش رود همگی به داخل رود فوئرته می ریزند و سپس در دریای کورتز راه خود را ادامه می دهند.

دره ی گلن در آمریکا

دره ی گلن که به معنی دره ی تنگ کوهستانی است در جنوب شرقی و مرکزی یوتا و شمال غربی آریزونا قرار دارد و رودخانه ی کلورادو از میان این دره می گذرد. صخره های قرمز رنگ و رنگ عجیب آب رودخانه یکی از زیبایی هایی است که چشم هر گردشگری را نوازش می کند.

دره ی پادشاهان در استرالیا

دره پادشاهان(kings) بخشی از پارک ملی واتارکا در تریتوری شمالی واقع در استرالیاست. این دره در غرب انتهای george gill range و فاصله ی ۳۲۳ کیلومتری جنوب غربی alice springs قرار دارد. ارتفاع دیواره های این دره به ۳۰۰ متر می رسد.

دره ی ماتکا در مقدونیه

ماتکا به معنی بطن یا رحم نام دره ای در غرب اسکوپیه ، پایتخت مقدونیه است. این دره که وسعتی در حدود ۵ هزار هکتار دارد و یکی از زیباترین جاذبه های طبیعی مقدونیه است چند صومعه ی قدیمی را نیز در خود جای داده است. در این دره ده غار وجود دارد که کوچک ترین آن ها ۲۰ متر و طولانی ترین آن ها ۱۷۶ متر طول دارد. این دره که محل عبور رودخانه ای به همین نام است چند دریاچه ی کوچک و بزرگ هم دارد که به زیبایی های این منطقه اضافه می کنند.

دره ی وا ایمئا در هاوایی

دره ی وا ایمئا (Waimea) که به عنوان دره ی بزرگ اقیانوس آرام نیز شناخته می شود با طولی در حدود ۱۶ کیلومتر و عمق ۹۰۰ متر یکی از بزرگترین دره های جهان است. این دره در شمال کااوا در جزابیر هاوایی قرار دارد. این دره مسیر عبور رودخانه ای به همین نام شکل است و توسط این رودخانه شکل گرفته است.

دره ی پارلونگ زانگبو در چین

دره ی بزرگ یارلونگ زانگبو که دره ی سانگپو هم شناخته می شود در مسیر رودخانه ی یارلونگ سانگپو در تبت چین قرار دارد. این دره که عمیق ترین دره ی جهان است با طول ۱۵۰ مایل یعنی ۷۷۵۶ متر طولی بیشتر از دره ی بزرگ کالیفرنیا دارد و به همین دلیل یکی از طولانی ترین دره های جهان است. رودخانه ی یارلونگ سانگپو معمولاً با نام زانگبو یا سانگپو شناخته می شود که به معنی پاک کننده است.

 

طراحی پل عابر پياده به سبك چينی!

گروه طراحی L & A چین طرحهایی برای پل عابر پیاده نمادین در پارك مركزی ووكسی شیدانگ این كشور ارائه كرده است كه كناره‌های شمالی و جنوبی پارك را به هم متصل خواهد كرد.
این طراحی جالب از یك جزیره دست‌ساز نیز برخوردار بوده كه چشم‌اندازهایی از آب‌نما و فرصتی برای استراحت و لذت از باغهای اطراف و برخی امكانات تفریحی برای عابران پیاده ارائه می‌كند.
طراحی این پل به نمایش خطوط صاف و پویا به شكل اس (S) مانند پرداخته كه باعث ایجاد یك پیچ در آن و یك نقطه کانونی بصری می‌شود.

طراحان با ارائه این طرح و خطوط روان آن، خواستار نمایش ارتباط مهم پارك ووكسی شیدانگ با آب هستند.
نقاط دسترسی شیب‌دار منجر به پایین‌تر بودن سطح پل و ایجاد شكل جزیره‌ای آن شده كه منظره دریاچه را واضح‌تر و بزرگتر به نمایش می‌گذارد.

این پل به ارائه یك مسیر بدون ترافیك برای بازدیدكنندگان خود جهت دستیابی به مركز شهر پرداخته و همچنین قایقهای درون دریاچه نیز می‌توانند از زیر آن بگذرانند.

در برنامه ساخت این پل قرار است از سازه فولاد سبك، ‌پوسته‌های صفحات بیرونی رنگ روشن و الوارهای دكور صیقل داده شده استفاده شود. این پل همچنین از امكانات آسایشی و تفریحی نیز برخوردار است.

از شار تا شهر

از شار تا شهر (سید محسن حبیبی)

شناخت هر پدیده‌ای به درجه شناخت ما از فرآیند تاریخی آن پدیده بستگی دارد. به عبارتی روشن‌تر وجود شرایط عام را می‌توان شرط لازم برای تکوین این پدیده دانست. شرایط خاص اجازه شناخت و درک خود پدیده را آن چنان که هست فراهم می‌آورد. شرایطی که پدیده در آن تحول خاصی می‌پیماید و در بستر زمان شکل دیگری می‌یابد به همین دلیل است که شناخت فرآیند تاریخی پدیده اهمیتی خاص می‌یابد، فرآیندی که دو عنصر مکان و زمان به عنوان شرایط عام و دو عنصر اقتصادی ـ سیاسی و اجتماعی ـ فرهنگی به عنوان شرایط خاص در آن جلوه می‌کنند.

شناخت تاریخی پدیده، سنگ زیربنای شناخت وضع موجود است و درک درست از شرایط موجود تخمین دگرگونی‌های بعدی پدیده را ممکن می‌سازد. هر گاه گذشته (سیر تحول تاریخ) پدیده در وضع موجود آن مستقر باشد «آینده» (دگرگونی‌ها و تحولات بعدی پدیده) در وضع موجود آن مستتر است. گذشته موجود را تبیین می‌کند و موجود آینده را تخمین می‌زند. به گونه‌ای که می‌توان پدیده غارت ـ دفاع را پدیده‌ای دانست که تاریخ شهر را تعیین کرده است.
شکل گیری شهرها تحت تأثیر عوامل:
۱ ـ جهان بینی
۲ ـ اقتصاد (‌مادی گری)
۳ ـ عامل محیط و اقلیم بوده است.
فرآیندشهرنشینی، شهرگرایی و شهرسازی ایران با توجه به منابع و مدارک موجود و حرکت از تحلیلی ریخت شناسانه می‌توان در سه دوره عمده و کلی مورد بررسی قرار داد:
اول: سیر تحول شهرنشینی، شهرگرایی و شهرسازی قبل از اسلام.
این دوره حدوداً از قرن نهم ق.م آغاز شد و تا قرن هفتم میلادی ادامه می‌یابد. این دوره منطبق بر شروع تمدن شهری ایرانی بوده و با حمله مسلمانان به ایران و فتح ایران به دست آنان پایان می‌پذیرد.
دوم: سیر تحول شهرنشینی، شهرگرایی و شهرسازی بعد از اسلام:
این دوره با استقرار اولین حکومت‌های مستقل داخلی در ایران شروع شده و تا سال ۱۲۰۰ قمری (۱۱۶۵ شمسی و ۱۸۷۶ میلادی) عصر صنعت و شروع سلسله قاجار ادامه می‌یابد.
سوم: سیر تحول شهرنشینی، شهرگرایی و شهر سازی در دوران معاصر. این دوره با استقرار حکومت قاجار در ایران شروع شده و تا سال ۱۳۵۷ شمسی (۱۹۷۹ میلادی) ادامه می‌یابد.
در کتاب از شار تا شهر از مفاهیم سرزمین استفاده می‌شود و مراد ایجاد شار در گذشته نیست. منظور شناخت شهر امروز و شهر فرداست.
در قبل از اسلام با دو سبک عمده و یک میان سبک، با دو شیوه عمده و یک شیوه میانین، نحوه استقرار انسانی در مقیاسی بالاتر از روستا را شکل می‌بخشند، به عبارتی درست‌تر در این دوران ما با دو گونه عمده شهرنشینی و از آن ره سازمان اموزش فنی‌های کالبدی ـ فضایی مربوط و یک گونه شهرنشینی و شهرگرایی گذار بین این دو شیوه عمده مواجه هستیم بدین قرار:
اول ـ شیوه پارسی:
این شیوه از قرن نهم ق. م با ساختن اولین «شار» مادی الهام گرفته از «شهر ـ تپه»‌های بین النهرین (زیگورات) شروع شده و با شکوفایی شارهای پارسی در شوش، استخر، پاسارگاد و… به اوج خود می‌رسد.
ایجاد مجموعه عظیم «شهر ـ معبد» و «شهر ـ قدرت» تخت جمشید، نمونه والایی از تغییر مفاهیم و معانی است که از تمدن‌های متعدد بین النهرین کسب شده است. این شبوه در زمینه تلفیق، تنظیم و تنسیق سه مقوله عمده جهان بینی، اقتصاد و محیط، گامی بس عظیم در شکل گیری تمدن جهانی بر می دارد.
حمله اسکندر مقدونی به ایران (قرن سوم ق. م) نقطه پایانی بر این شیوه از استقرار انسانی است.
دوم ـ شیوه یا میان شیوه پارسی ـ هلنی :
حرکت بی بازگشت یونانیان به سوی شرق، سبب می گردد تا امتزاجی عظیم و بزرگ از فرهنگ‌های غربی و شرقی آن روزگار صورت پذیرد. دو شهر از فرهنگ «شهر ـ دولت‌ها» یونانی، آمیخته شده با فرهنگ «شهر ـ قدرت‌های» شرقی منبعث از حکومت‌های مرکزی قاهر، جانشینان اسکندر نوعی دیگر از روابط میان انسان و استقرار انسانی را مطرح می‌کنند، گونه ای که هم بنیان‌های شهر ـ دولت یونانی را در خود دارد و هم مفاهیم شهر ـ قدرت‌های ایرانی را.شار در این دوران مفهومی کم و بیش التقاطی دارد: نگرشی جدید که عمر آن کمتر از یک قرن است.
سوم ـ شیوه پارتی:
مقاومت در مقابل مفاهیم مادی و معنوی شهر ـ دولت‌های پایه گذاری شده توسط سرداران یونانی و ستیز برای استیلای مفاهیم و معانی زیست و تولید بومی سبب می‌گردد تا در قرن سوم ق. م و با از میان رفتن آخرین سردار یونانی، شیوه دیگری از سازمان فضایی ـ کالبدی چه در معماری و چه در شهرسازی مهر خود را بر هر گونه ساخت و ساز و بر شار این دوران بزند. شیوه پارتی با بیانی بس ساده در آغاز (شهر « نساء» در ماوراءالنهر و «فبروز آباد» در فارس) به بیانی پیچیده در شهرهای دوران ماد و سازمان فضایی ـ کالبدی قوام یافته شارهای قرن هفتم میلادی به دست می‌آید.
سه مرحله متفاوت در شهرگرایی و شهر نشینی دوران باستان:
ـ مرحله شکل گیری و پیدایش پدیده شهر: رشد آن در دوران ماد و بالندگی آن در دوره هخامنشی (اسقرار قطعی شیوه پارسی) ؛ در این مرحله گذر قطعی از شیوه زیست و تولید و سازمان اجتماعی، اقتصادی، عشیری، روستایی رخ داده است. تشکیل دولت و قرار گرفتن آن در ورای همۀ سازمان ‌های اجتماعی ـ اقتصادی موجود نتیجه این گذر است.
دولت با استقرار در شهر و یا به عبارتی روشن‌تر با ساختن شهر، تبلور فضایی ـ کالبدی خویش را نیز اعلام می‌دارد. «شهر ـ معبد» نتیجه بارز این تبلور فضایی است.
ـ مرحله پیدایش «نوشهرها» و تجزیه سازماندهی شبکه شهری در سازمان آموزش فنی فضایی کشور: این مرحله همراه است با تفکرات شهرساز یونانی که از سوی سرداران یونانی به منظور ایجاد پشت جبهه مطمئن در مسیر کشور گشایی آن‌ها رخ می‌دهد.
در طول مسیر «شهرـ دولت‌های» یونانی‌وار استقرار می‌یابند. پیدایش دولت سلوکی با مفهوم دولت قاهر، متمرکز و ورای طبقات درون ماد و هخامنشی تجربه‌ای بزرگ در بنیان گذاری شهرهای جدید با مفهومی دوگانه از «شهر ـ دولت» یونانی و «شهر ـ قدرت» پارسی نقش تاریخی خود را در سازماندهی فضایی کشور باری می‌کند.
ـ مرحله پیدایش نوشهرهای سوق الجیشی و تعمیم مفهوم شهر به منطقه‌ای بس فراتر از محدوده‌های کالبدی بلا فصل آن: در این مرحله دگرگونی مهمی در نحوه تفکر نسبت به سازمان فضایی کشور رخ می‌دهد. دفاع از کشور به شهر‌ها و مناطق سرحدی واگذار می‌شود و شهر‌های درونی در مفهومی منطقه‌ای معنایی تازه می‌یابند. تشکیل دولت قاهره و متمرکز اشکانی، ضربه قطعی بر مفهوم دوگانه «‌شهر ـ دولت»، «شهر ـ قدرت» دولت سلوکی وارد می‌کند و «شهر ـ قدرت» را با اهمیتی بیشتر مورد تأکید قرار می‌دهد.
تشکیل دولت قاهره و دارای طبقات ساسانی که ادامه منطقی و تحول تاریخی دولت اشکانی است، آخرین مفاهیم دولت ـ شهر یونانی را از میان بر می‌دارد و با استیلا بر سازمان اجتماعی تولید، شهر را در مفهومی منطقه‌ای به کار می‌گیرد.
پیدایش و مفهوم شهر و شهر گرایی در دوران ماد (قرن ۹ تا ۷ ق. م.)
سازمان فضایی و تبلور کالبدی گذر تاریخی دولت ماد ایجاد اولین «شهر ـ دولت» در فلات ایران است هگمتانه، هنگ مادانه، همدان
هگمتانه هم شباهت‌های بسیاری با شهر «اور» دارد و هم نگاهی فراوان به بابل و نینوا. آن چه هگمتانه را از آنان جدا می‌سازد، همان جمع بندی تاریخی است. هگمتانه خود « شهر ـ معبد » و « شهر ـ قدرت » است. هگمتانه از این پس مظهر وحدت و در عین حال نفاق سه جامعه ایلی، روستایی و شهری است. هرتسلفر هگمتانه را به معنای مکان جمع شدن می‌داند.
دولت ماد نه بر تقسیم کار اجتماعی بین جوامع سه گانه تحت فرمان خود بلکه بر وحدت اجتماعی کار بین آن‌ها پای می‌فشرد. ایجاد قلاع سنگین و « شهر ـ تپه‌های » بی شمار درنقاط متفاوت ولی مشخص سرزمین ماد، سه مقوله جهان بینی، اقتصاد و زیست محیطی را هم زمان در خود دارد.
هر یک از شهر ـ تپه‌ها، خود یک «شهر ـ معبد» است، یک «شهر ـ قدرت» است که از دیدگاه زیست محیطی در نقطه‌ای واقع شده است که بر آیند کلیه نیروهای زیست ـ محیطی است. چنین سازماندهی، هم به عامل «غارت ـ دفاع» به عنوان مهم‌ترین عامل اقتصادی در شکل گیری «شار» نظر دارد و هم به عنوان حافظ مکان و زمان، تبلور قطعی و فضایی جهان بینی حاکم است. «شهر ـ معبد» حافظ حقیقی مردمان و سرزمین‌های پیروان خویش است.
هگمتانه توسط هووخشتره ساخته شده و دیاکو آن را به پایتختی ماد برگزید. شار مادی در این مرحله، عبارت است از قلعه‌ای محکم و قوی بر فراز تپه یا نقطه سوق الجیشی خاص که در دامنه و در پس دیوارهایش نقاط زیستی کوچک و بزرگ پراکنده‌اند. آن چه مورد برنامه ریزی و طراحی دقیق قرار می‌گیرد، قلعه و تقسیمات داخلی آن است. قلعه مرکز واقعی مدیریت و سازماندهی منطقه وسیع تحت نفوذ خویش است.
شار در دوران هخامنشی، بالندگی مفهوم (قرن۷ تا ۷ ق.م):
گستردگی وسیع سرزمینهای تابعه دولت هخامنشی به تشکیل اولین امپراطوری قدرتمند آن روزگاران در شرق نزدیک منجر می‌شود. ایجاد جاده‌های نظامی سوق الجیشی و در عین حال بازرگانی ـ تجاری از اولین اقداماتی است که دولت هخامنشی برای ارتباط نقاط مهم سرزمین‌های تابعه و مفتوحه انجام می‌دهد. فتح بابل، دولت هخامنشی را در مقابل مجموعه‌ای از دولت ـ شهرهای پررونق بین‌النهرین قرار می‌دهد.
ایجاد جاده‌ی شاهی از «شوش» به «افسوس» در کنار مدیترانه ـ دریای سفید آن روزگاران ـ به طول ۲۴۰۰ کیلومتر در مسیر دجله و فرات، ایجاد جاده بین بابل و سرزمین‌های هند که از نقاط جنوبی کشور به موازات خلیج فارس عبور می‌کرده است، نشان‌دهنده قدرتمند شدن سازمان اقتصادی دولت هخامنشی است. دولتی که محافظت و مراقبت از جاده‌ها را هدف اصلی خود قرار داده و در هر بیست کیلومتر یک چاپارخانه و کاروانسرا ایجاد می‌کند.
دست یابی به آسیای صغیر و فتح لیدیه سازمان بازرگانی بسیار پیشرفته‌ی دولت هخامنشی را با عنصر جدیدی به نام پول در معاملات تجاری مواجه می‌سازد.
شار نظامی ـ کشاورزی دوران ماد جای خود را به شار نظامی ـ بازرگانی پارسی در سرحدات و شار بازرگانی ـ کشاورزی سرزمین‌های میانی می‌دهد. ایجاد اولین انجمن‌های مالی و صرافی در شارهای پارسی تأکیدی بر این امر است. بازار نیز در شهر تولد می‌یابد.
اولین نطفه‌های تقسیمات کالبدی شار پارسی به تبع تقسیمات اجتماعی ـ اقتصادی بسته شد و تعریف دقیق و صریح سازمان فضایی کشور از سوی دولت هخامنشی در چهار رده خانه، ده، طایفه و کشور نشانه چگونگی تقسیم اراضی کشور بر مبنای جامعه و دودمانی است.
شار پارسی مسئول مستقیم امنیت منطقه تحت نفوذ خویش است. شار پارسی اولین قدم در مفهوم منطقه‌ای شدن را برداشته است.
«شهر ـ معبد»، «شهر ـ قدرت» و «شهر ـ بازار» مفاهیمی هستند که شار پارسی با خود حمل می‌کند و با استقرار در نقاط سوق الجیشی بسیار با اهمیت به مقوله زیست ـ محیطی نیز جواب می‌دهد.
پارسیان شهرهای محل اقامت خود را از روی نقشه‌ای بنا می‌کردند که توسط مذهب ( موبدان ) تقدیس شده بود و سنت‌های اجدادی به آن‌ها آموخته بود و از آن نقشه به هیچ وجه تجاوز نمی‌کردند. شهر مربعی بود به طول یک میدان که اسب به میل خود به یک نفس بدود. ( حدود ۷۰۰ متر در ۷۰۰ متر)
چهار طبقه ممتاز سازمان اجتماعی دولت پارسی:
۱ـ اشرافیت دودمانی: که در رأس هرم هفت دودمان متشکله جامعه هخامنشی قرار گرفته است؛
۲ـ مغان و روحانیون: نشان تحول تاریخی دولت پارسی از دولت ـ شهر‌های بین‌النهرین تا شهر ـ قدرت پارسی دارد؛
۳ـ اشرافیت دهقانی: بیان کننده نقش و قدرت جامعه روستایی در روزگاران باستان. حضور این اشرافیت، نشان امتزاج و یگانگی کار اجتماعی است. در واکنشی منطقی این اشرافیت سبب می‌شود تا در روستا کار صنعتی و بازرگانی شکل گیرد؛
۴ـ بازرگانان و پیشه وران:
خدا ـ پادشاه ـ دولت ـ شهرهای بین النهرین، در دولت ماد به دو بخش پادشاهی و مذهبی تقسیم می‌شود. تقابل پادشاه با مغان سبب می‌گردد تا قیام مغان در چارچوب واقعه «بردیای دروغین» رخساره نماید.
دولت هخامنشی با قرار دادن پادشاه در ورای طبقات اولین گام در جهت تسلط دولت بر مذهب را بر می‌دارد.
چهره کالبدی و ساخت فضایی شار پارسی از دیدگاه ریخت شناسی شهری:
۱ـ دژ حکومتی: مجوعه‌ای مرکب از کاخ‌ها، معابد، دیوان‌ها، تأسیسات نظامی و اداری، ذخایر و انبارهای آذوقه؛
۲ـ شار میانی: مجموعه‌ای مرکب از محلات خاص برای استقرار طبقات ممتاز با خانه‌هایی کم و بیش مشابه، بازاری در میان و همه محصور در دیواری سنگین با دروازه‌هایی برای ورود و خروج به شار میانی؛
۳ ـ شار بیرونی: مجموعه‌ای مرکب از محلات و خانه‌ها، بازارها، باغات و مزارع پراکنده در سطحی وسیع و محل استقرار اکثریت جامعه شهری آن روزگاران. در این منطقه استفاده وسیع از آجر و خشت و گل رایج بوده و شاید فضایی شبیه به روستاهای نسبتاً بزرگ قابل تصور باشد.
دگرگونی مفهوم: بنیانگذاری شهر ـ دولت، شیوه پارسی ـ هلنی: (قرن سوم ق.م)
ورود و رسوخ روابط اجتماعی ـ فرهنگی یونانی نشأت گرفته از جامعه اشرافی برده‌دار متکی بر تقسیم کار اجتماعی سبب دگرگونی و آشفتگی روابط اجتماعی ـ فرهنگی منبعث جامعه دولت سالار متکی بر وحدت اجتماعی کار می‌گردد. برای نخستین بار در تاریخ جهانی دو فلسفه شرقی و غربی با یکدیگر ممزوج می‌شوند. شهر پارسی ـ هلنی مکانی می‌گردد برای استقرار دولت سلوکی. دولتی که هم سودای روابط ناشی از مردم سالاری اشراف را در سر دارد و هم از روابط مبتنی بر اقتدار حکومت پارسی سود می‌برد.
دولت سلوکی برای تحکیم بخشیدن به خود و گسترانیدن سلطه خود بر سرزمین مفتوحه به سرعت دست به کار ساختن نو ـ شهر می‌شود و شبکه وسیعی از آن‌ها را به وجود می‌آورد. ساختن بیش از ۴۰۰ شهر جدید در کنار قلاع نظامی ـ مشهورترین آن‌ها شهر صد دروازه (حدود دامغان امروزی) ـ حاکی از سیاست شهرسازی دولت سلوکی است.
سازماندهی شبکه شهری در سرزمین‌های مفتوحه دولت سلوکی را مجبور به بازسازی، نوسازی و ایجاد شبکه راه‌های سرزمینی می‌کند. دولت سلوکی مالک جاده‌های بزرگ بین قاره‌ها بود.
سرعت در ارتباطات و حمل و نقل به عالی‌ترین درجه خود رسید و جز در عهد اختراع ماشین بخار هیچ دوره‌ای با آن برابری نکرد.
شهر پارسی ـ هلنی در مکانی استقرار می‌یافته است که:
یکم: در جوار یا در نزدیکی راه‌های ارتباطی و جاده‌های اصلی قرار داشته باشد.
دوم: در کنار قلعه نظامی و یا شهر قدیمی مستقر در منطقه‌ای مملو از روستاهای پیرامونی باشد.
سوم: از دیدگاه سوق الجیشی قابل تأمین باشد.
بنابراین شهر پارسی ـ هلنی در بدو تولد خویش، شهری نظامی است. شهری است که بر مبنای شهر ـ دولت یونانی شکل می‌گیرد.
این شهر‌ها بنا بر ریشه یونانی خود مرکز عمده داد و ستد، ارتباط تجاری و کانون توسعه اقتصادی می‌گردد. پادگان‌های نظامی مستقر در شهر پارسی ـ هلنی، عملاً به پایداری از منطقه حوزه نفوذی شهر نیز می‌پرداختند. شکل‌گیری این مفهوم دوگانه، عملاً به گسترش کالبدی شهر منجر شده و ترکیبی فضایی از شهر طراحی شده اولیه و شهر اندامواره‌ای ثانوی را به وجود می‌آورد.
اصول و قواعدی که برای ایجاد نوشهرها به کار گرفته می‌شود، عمدتاً همانی است که در عهد کلاسیک از سوی هیپوداموس به کار گرفته شده بود. مقیاس انسانی مبنای طراحی معابر و منازل قرار می‌گیرد. شبکه معابر کاملاً به گونه‌ای شطرنجی طراحی می‌شود. برای نخستین بار مفهوم میدان در شهر رنگ می‌گیرد. این میدان چون اصل خویش ـ آگورا ـ مرکز مبادلات فرهنگی، تجاری، اداری می‌شود. ولی این میدان بیش از هر چیز مکان خودنمائی و اعتبار دولت سلوکی است، میدان تجلی کالبدی ـ فضایی دو فلسفه در هم آمیخته شده است.
شار پارتی در دولت اشکانی (قرن سوم ق.م تا قرن سوم میلادی):
دولت اشکانی با رجوع به سازماندهی دولت هخامنشی، به سرعت سازمان دودمانی و عشیرتی خود را دگرگون کرده وبه آن شکل کاملاً دولتی می‌بخشد. این دولت با بهره‌گیری از تجربۀ دولت سلوکی موفق می‌گردد تا برای اولین و آخرین بار در تاریخ ایران نوعی دولت مرکزی مبتنی بر تفاهم دودمان‌های متشکله را شکل بخشد. دولت اشکانی تنها دولتی است که پادشاهان آن نه بر مبنای وراثت بلکه بر مبنای تفاهم سران دودمان‌ها انتخاب می‌شدند. سرانی که خود ارکان اصلی این دولت را تشکیل می‌دادند.
شهر پارتی در دولت اشکانی، مرکز اصلی حیات سیاسی این دولت است. شهر مکان اصلی تصمیم گیری‌های دولت و مشورت ارکان دودمانی است. بدین اعتبار مفهوم شار پارتی همانی می‌گردد که در شار پارسی وجود داشت. شار پارتی در دولت اشکانی محل استقرار طبقات اجتماعی می‌گردد.
طبقات اجتماعی دولت اشکانی:
۱ ـ اشرافیت دودمانی؛
۲ـ دیوان سالاران و نظامیان؛
۳ ـ مغان و روحانیون؛
۴ ـ اشرافیت دهقانی؛
۵ ـ بازرگانان و پیشه وران.
طبقه اجتماعی اشرافیت دهقانی، بسیاری از زمینداران شهر ـ دولت‌های پارسی ـ هلنی را نیز در خود می‌گیرد، این گروه با حل شدن در این طبقه اجتماعی، هم امنیت اجتماعی می‌یابند و هم جایگاه خویش را مستحکم می‌کنند.
دولت اشکانی برج و باروی دایره‌ای را بر اطراف شهر جدید می‌کشد و برای نخستین بار در تاریخ، شهر دایره‌ای شکل را ایجاد می‌کند.
دو شهر نساء در ماوراءالنهر و فیروزآباد در فارس نمونه بارزی از شهرهای دایره‌ای شکل این روزگار هستند.
سازمان کالبدی ـ فضایی در شار پارسی:
۱ ـ دژ حکومتی؛
۲ ـ شار میانی: با معماری خانه‌هایی که دو اطاق در طرفین، یک اطاق کوچک در میان با ایوانی سرپوشیده در مقابل آن که دسترسی به فضا از آن صورت می‌گیرد و همه در حصاری گرد محصور گشته‌اند؛
۳ ـ شار بیرونی: مجموعه‌ای بس گسترده مرکب از محلات، بازار، باغ و مزرعه. عمدتاً محصور شده به وسیله حصار‌های طبیعی.
شار پارتی در دولت ساسانی (قرن ۳ میلادی تا ۷ میلادی):
ظهور میترائیسم آمیخته با هلنیسم از سوئی و تلفیق و ترکیب آن‌ها با جهان‌بینی مسیحی نشأت گرفته از یکتا‌پرستی، خمیر مایه اصلی برای بازگشت به دین کهن مزدایی در ایران را دامن می‌زند. تلاش بی‌وقفه مغان و موبدان برای سلطه دین مزدایی و زرتشتی بازتاب خود را در قیام اردشیر بابکان، نه تنها به عنوان کسی که داعیه قدرت را در سر دارد، بلکه به عنوان کسی که فره ایزدی همراه اوست باز می‌یابد. گستردگی وسیع دولت اشکانی از سویی و تعویض‌های پیاپی پادشاهان اشکانی ـ به علت اختلافات داخلی دودمانها در قدرت ـ به ضعف دولت اشکانی می‌انجامد، دولتی که در قرن سوم میلادی جای خود را به دولت قاهر ساسانی می‌بخشد.
«کارنامک» اردشیر بابکان: اولین سند عقیدتی ـ سیاسی حکومت و دولت در دوره‌های پیش از اسلام است. اولین سندی است که درآن دولت ساسانی آمیزه‌ای است منسجم از حکومت مادی و معنوی و آمیخته‌ای از سیاست و مذهب.
ظهور دولت ساسانی در واقع، اولین حرکت جامعه شهری برای رسیدن به قدرت است. تا قبل از این حکومت همیشه از آن جامعه ایلی بود.
دولت ساسانی با تسلط بر تمامی روابط مادی و معنوی جامعه موفق می‌گردد تا دگرگونی‌های گسترده‌ای را در روابط تولیدی شیوه‌های مالکیت بر منابع تولید ایجاد کند، بازگشت به مفاهیم کهن تقسیمات کشوری دوران هخامنشی، تقسیم کشور به ساتراپ‌های متفاوت و استقرار فرمانداران دولتی در این مناطق، ضربه‌های عمده را بر شیوه‌های تولید و زیست دودمانی وارد می‌سازد. در این دولت عملاً طبقات اجتماعی به کنار گذاشته می‌شود.
شهر مکان اصلی استقرار طبقات برتر اجتماعی است که عبارتند از:
۱ ـ موبدان و مغان: ارتقای این قشر اجتماعی به بالاترین نقطه از هرم قدرت، نشان از تحول تاریخی دارد که در دولت ساسانی رخ می‌دهد.
۲ ـ جنگاوران و سپاهیان: طبقه‌ای که تا کنون در تاریخ ایران وجود نداشته است، در دولت ساسانی ظهور می‌کند. حضوراین طبقه نشانگر جنبه بسیار قوی نظامی ـ دولتی ساسانی است وجود این طبقه تضمینی برای جلوگیری از هرگونه حرکت دودمانی است. این طبقه هم زمین‌دار است و هم در تجارت دخالت می‌کند و هم در صنعت نقش دارد.
۳ ـ دبیران و پزشکان: ورود دیوان‌سالاران به طبقات اجتماعی نشان از حکومت دیوانی دارد. بسیاری از دیوان‌هایی که در دوره اسلامی شکل می‌گیرد ریشه در تشکیل همین طبقه دارد.
۴ ـ دهقانان: همه منابع تولیدی و به خصوص زمین در دولت ساسانی در اختیار فرمانداران حکمران بر ساتراپ‌ها و سرزمین‌های منطقه‌ای پهناور است اما مالکیت عمومی از آن دولت ساسانی است.
در سازمان فضایی جدید کشور، دفاع از کشور به شهرهای سرحدی واگذار می‌شود، شهرهایی که کاملاً از دیدگاه نظامی تجهیز یافته‌اند، شهرهای سرزمین‌های میانی، نقش حفاظت و حراست از شبکه‌های آمد وشد جاده ای را بر عهده می‌گیرند و شهرهای سرزمین‌های درونی عملاً به کار تولید می‌پردازند.
شار ساسانی چون شار پارسی در دولت هخامنشی، بر مبنای باورهای دینی و متأثر از مقوله جهان‌بینی ساخته می‌شود. شهر معمولاً به حصاری ختم می‌گردد که چهار دروازه به چهار سوی عالم داشته باشد که خود یادآور جهات اربعه و عناصر اربعه نیز می‌باشد. گاه شهر را چگونه رقم شطرنج می‌ساختند (هشت در هشت قطعه) و گاه بر مثال جانوران: شوش بر مثال باز و شوشتر بر مثال اسب. این بخش از شهرهای اربعه را شارستان نامیدند.
شهرهای ایرانی عهد ساسانی به ویژه شهرهایی که در دوران قباد ساخته شد با شهرهای ایرانی دوره اسلامی بسیار شبیه‌اند، در این شهرهای دژی با باروهای کنگره دار، بخش نظامی شهر را تشکیل می‌داد، قسمت اساسی شهر در شارستان بود برگرداگرد کهن دژ، بازارها دردرون دیوارهای شهرستان و گاهی در بیرون آن بودند که در دوره اسلامی، ربض خوانده می‌شد و گاه دیوار دومی گرداگرد آن می‌کشیدند.
شار از دیدگاه ریخت‌شناسی شهرها مرکب از فضاهای زیر است:
۱ـ دژ حکومتی: در دوره اسلامی به کهن دژ یا قهندژ معروف می‌گردد. مجموعه‌ای است مرکب از کاخ‌ها، آتشگاه اصلی، دیوان‌ها، سربازخانه‌ها، ذخائر، خزائن و انبارهای آذوقه.
این دژ در بالا‌ترین نقطه شهر و مهم‌ترین نقطه سوق الجیشی ساخته شده و با دیوارهای سنگین محافظت می‌گردد. دژ مظهر قدرت دولت ساسانی است.
۲ـ شار میانی: شار میانی در دوره اسلامی به شارستان موصوف گردید.
۳ـ شار بیرونی: آتشکده‌ها و بازار اصلی را می‌توان در این بخش از شهر جستجو کرد. در دوران بعد از اسلام به ربض مشهور می‌گردد.
۴ـ بازار: مرکزیت حکومت در دولت ساسانی، حضور همه جانبه دولت در بازرگانی، صنعت و حرف، نقش ایران آن روزگاران را در بازرگانی بین المللی، روابط بازرگانی با هند، چین، حبشه، حجاز، رم شرقی و … همه و همه در اقتصاد شهری شار در دولت ساسانی مؤثر می‌افتد. بازار به عنوان ستون فقرات شهر از دل شارستان (شار میانی) شروع می‌گردد و دامنه خود را به شار بیرونی (ربض) می‌گستراند و در مسیر خود محلات را شکل می‌دهد.
۵ـ میدان: گستره‌ای وسیع در جلوی دروازه‌های شارستان و در ربض ساخته می‌شوند. این میدان نه چنان آگورای یونانی محل تظاهر داد و ستد اقتصادی است و نه چون « فروم » رمی مظهر قدرت حکومت است. میدان مکانی است که بازارها بدان باز می‌شوند و تظاهرات اجتماعی ـ اقتصادی در هم می‌آمیزد. میدان محلی است برای اعلان فرمانهای دولتی، بخشودگی‌ها و عقوبت‌ها. این میدان هنوز از دیدگاه ریخت شناسی فضایی خاص را سبب نمی‌گردد.

http://www.kubehprc.com

طراحی مسیر با استفاده از نرم افزاز Autodesk Land Desktop

دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب

طراحی مسیر با استفاده از نرم افزاز

Autodesk Land Desktop

استاد راهنا:

دکتر سید فرهاد افتخارزاده

تهیه کننده :

رحمان ناکینی

http://dc396.4shared.comبهار 89

ادامه نوشته

بررسی سوالات کارشناسی ارشد.

بررسی سوالات کارشناسی ارشد.

کتاب آموزش اسکیس در معماری و معماری منظر (آرتور امید آذری)

مشکل اصلی که دانشجویان همواره با آن رو به رو هستند و مطرح می کنند،نداشتن اعتماد به نفس در طراحی آزمون کارشناسی ارشد می باشد که همان ترس از شروع ترسیم نام دارد و ایشان همواره در انتقال دانسته های خود،با شکل ترس مواجه می باشند.در روند آموزشی این کتاب در فصل اول مؤلف با شروع ساده در تمرین های ابتدایی سعی داشته مهارت دانشجو را در توانایی کشیدن خط و تسلط بر ترسیم اجزای ساده در طراحی و اسکیس بالا ببرد و در بخش بعدی با تاکید بر این روند و گام های مهم در طراحی یک مجموعه خاص را به صورت گام به گام به تصویر می کشد و تهوجه خواننده را به نکات مهم جلب می نماید تا با تفهیم این نکات دانشجو را با طبقه بندی و آنالیز کردن نکات خواسته شده در طراح آشنا کند تا بدین ترتیب دانشجوبا مرحله به مرحله روبرو شدن با سؤال و طرح،توانایی خود را به صورت مطلوب ارائه دهد.مؤلف در این فصل،با نقد وبررسی سری سؤالات درک عمومی منظر 1380 به شناخت سؤالات مفهومی پرداخته است و پس از آن به صورت کاملا ساده و(فرآیند طراحی)گویا به طراحی سؤال اسکیس منظر سال1380(طراحی مجتمع توریستی در نمک آبرود )می پردازد که در مواجه با آن به ترتیب به عناصر زیر اشاره می کند.

1.روند طراحی در سایت                        2.تفکیک دسترسی ها
3.تابش خورشید وجذب انرژی                4.تعیین مسیر جریان آب
5.آرایش فضای سبز در مجموعه            6.پرسپکتیو دید پرنده
7.سایت پلان نهایی                               8.پرداخت طرح
9.شناخت پوشش گیاهی محل             10.ترسیم جزییات طرح

سؤال اطلاعات عمومی معماری - معماری منظر 1380
- برای اینکه تصویر بنا به طور کامل در مخروط دید قرار گیرد،باید فاصله از ارتفاع بنا بیشتر باشد و همچنین برای اینکه جزییات بنا به وضوح دیده شود باید این فاصله از 2برابر ارتفاع بنا بیشتر نشود.بهترین پاسخ برای سؤال ،فاصله 18 متر می باشد.

 

 

 

 

سؤال اطلاعات عمومی معماری - معماری منظر 1380
در محوطه باز با ارتفاع پله 15 سانتی متر ،کف پله 35 سانتیمتر مناسب می باشد.

 

 

سؤال اطلاعات عمومی معماری - معماری منظر 1380
• این تصویر بازگو کننده تصویری شماتیک از باغسازی دوره رنسانس در ایتالیا می باشد.
• نظم در آرایش فضای سبز
• ایجاد اختلاف سطح شدید در باغ ایتالیایی.
• هندسه منظم
• ایجاد محور اصلی در آکس
• کوشک در قسمت بالاترین نقطه محور اصلی.

سؤال اسکیس معماری منظر 1380
طراحی سایت مجموعه توریستی در نمک آبرود
• برای شروع طراحی توجه به نکات زیر حائز اهمیت است.
• خطوط توپوگرافی
• تفکیک آبروها
• توجه به سطوح با شیب کم
• محوربندی سایت
• محوربندی با توجه به شیب سایت
• محورهای فرعی برگرفته از محور اصلی می باشند.
• محورهایی که در درجه سوم اولویت قرار دارند،از محورهای فرعی منشعب می شوند.
• مشخص کردن سطوح با شیب های متمایز.
• نشان دادن گرافیکی شیب ها
• مکان یابی فضاها به نسبت شیب سایت

 

روند طراحی در سایت
بین مسیرها اولویت بندی کنیم و مسیرهای اصلی را از فرعی تفکیک نماییم و سریع ترین مسیر دسترسی را انتخاب میکنیم و بدین ترتیب نقطه عطف طراحی را مشخص می کنیم.

تفکیک دسترسی ها
• شناخت اهمیت دسترسی های اصلی.
• دسترسی درجه یک سواره و پیاده در سایت به عنوان محور اصلی در طرح معرفی شده است.
• دسترسی مسیرهای فرعی در حاشیه مسیرهای درجه اول می باشد و از مسیرهای اصلی منشعب می شوند.
• در دسترسی درجه سومانشعاب ها از محورهای فرعی صورت می گیرد.

تابش خورشید و جذب انرژی
• جذب انرژی خورشید از منابع جنوبی
• ایجاد گلخانه در جبهه جنوب مجموعه
• ایجاد سطوح دوار در نماهای جنوب فضاهای معماری،بادهای مزاحم را منحرف می کند.

آرایش فضای سبز در مجموعه
• ایجاد پردیس های باغ ایرانی
• توجه به محور اصلی و کشت درختان در محور اصلی
• حرکت شعاعی گیاهان،حول مرکزیت مجموعه

پرسپکتیو دید پرنده از کل مجموعه توریستی
• توجه به محور صلی،در پرسپکتیو ونشان دادن مسیر اصلی بسیار مهم می باشد.
• آرایش گیاهان حول محور اصلی برای تأکید بیشتر مسیر اصلی انتخاب شده است .
نکته : در دید پرنده عناصر عمودی،عمودی ترسیم می شوند.

سایت پلان نهایی مجموعه توریستی نمک آبرود

نکته : در معماری منظر از پرسپکتیو به سایت پلان نهایی می رسیم.

پرداخت طرح
نقاط مثبت طرح را مشخص می کنیم و سعی می کنیم که در پرسپکتیو این نقط را به تصویر بکشیم.در معماری منظر،دید پرنده،مهمترین دید می باشد،زیرا از طریق آن می توان به تمام نکاتی که در طرح به آن توجه کرده ایم.(دسترسی،پلکان ارتباطی)اشاره کرد.

شناخت پوشش گیاهی محل

• شناخت گیاهان بومی محل به ما کمک می کند تا در هر اقلیم از پوشش گیاهی آن منطقه استفاده کنیم تا بدین وسیله محیط طراحی را طبیعی تر جلوه دهیم.
• انتخاب گیاه و درختان مناسب برای رسم پرسپکتیو
• پس از شناخت پوشش گیاهی منطقه،بهترین فرم آن را برای رسم مقاطع و پرسپکتیوهای طرح انتخاب میکنیم.
• از فضاهای مهم وچشم اندازهای اصلی پرسپکتیو می زنیم و دیدهای مهم طرح را نشان می دهیم.
• اهمیت گیاهان در دید اول کمک می کند تا یک کادر خوب برای طرح مان تعریف کنیم.ساره سبک چوبی نشان دهنده توجه ما به استفاده از مصالح بومی منطقه می باشد.

طراحی جزییات در طرح
• سنگ فرش کنار درختان می تواند کانون یا فضای تزیینی درخت محسوب می شود و حس پیوستگی را میان سطوح مختلف یرقرار سازد.
• در مرحله آخر از طراحی باید شروع به ترسیم جزئیات موجود در طرح کنیم و عناصر خاص را نشان دهیم.

 

نشست فضای باز شهری در تجربۀ میدان مشق

نشست فضای باز شهری در تجربۀ میدان مشق

 

زمان برگزاری : دوشنبه، 18 آذر‌ماه 1392
برگزارکننده : مرکز آموزش علمی کاربردی شهرسازی، نوسازی و بهسازی شهرداری تهران
محل برگزاري : سالن همایش شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران
 

معرفی نشست

پنجمین جلسۀ سلسله نشست‌های نوسازی شهری با موضوع «فضای باز شهری (تجربه میدان مشق)» به سخنرانی مهندس فرامرز پارسی در روز دوشنبه، 18 آذر‌ماه 1392 از ساعت 15 تا 17 در سالن همایش شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران برگزار می‌شود.
این نشست‌ها توسط مرکز آموزش علمی کاربردی شهرسازی، نوسازی و بهسازی شهرداری تهران در راستای اعتلای دانش نوسازی شهری و رفع مسائل بافت‌های فرسوده، بافت تاریخی و سکونت‌گاه‌های غیر رسمی ترتیب داده شده است.

 

 

اطلاعات تماس با دبیرخانه :

وب‌سایت : http://www.umiu.ir
آدرس : تهران، بالاتر از میدان ونک، خیابان خدامی، پلاک51
تلفن : [phone]

 

پنجمین همایش نکوداشت اصفهان با عنوان «اصفهان برای همیشه، برای همه»

پنجمین همایش نکوداشت اصفهان با عنوان «اصفهان برای همیشه، برای همه»

زمان برگزاری : 14 آذر ماه 1392
برگزارکننده : انجمن دوستداران اصفهان
محل برگزاري : دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

 

انجمن دوستداران اصفهان پنجمین همایش سالانۀ نکوداشت این شهر را با عنوان «اصفهان برای همیشه، برای همه» چهاردهم آذرماه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان برگزار می‌کند.
در این همایش یک روزه جمعی از اندیشمندان، پژوهشگران و دوستداران اصفهان حول دو محور پایداری زاینده رود از سرچشمه تا تالاب گاوخونی و گردشگری و میراث فرهنگی پایدار به بحث و سخنرانی می‌پردازند. این برنامه پنجشنبه چهاردهم آذرماه 1392 از ساعت 9صبح تا 17:30 عصر ادامه خواهد داشت و با نمایش فیلم، بزرگداشت پیشکسوتان اصفهان و پانل‌های گفتگو همراه خواهد بود. نشست‌های صبح به موضوع زاینده رود و برنامۀ عصر به گردشگری و میراث فرهنگی اختصاص خواهد یافت.

محور های همایش :

-پایداری زاینده رود از سرچشمه تا تالاب گاوخونی

-گردشگری و میراث فرهنگی پایدار

 

 

همایش معارفه.....

انجمن امداد دانشحویی                           مردمی

امام علی ع اصفهان

10 اذر ماه

ساعت 12:30

دانشکده علوم تربیتی

تالار پژوهش

تدریس دانشجویان در مناطق محروم

اصول هرس و تربيت درختان ميوه

اصول هرس و تربيت درختان ميوه

مقدمه:

      اكثر گياهان باغباني، بخصوص چند ساله هاي چوبي، اگر تحت شرايط محيطي مناسب بدون دخالت انسان رشد كنند، پس از چند سال تبديل به درختان و يا درختچه هائي با شاخ و برگ متراكم خواهند شد كه چه از نظر ميزان و كيفيت باروري و چه از نظر شكل ظاهري مطلوب نخواهند بود. در اينگونه گياهان شاخه ها، مزاحم رشد همديگر بوده، دچار پيچيدگي ها و خميدگي هاي غير طبيعي  مي شوند. از طرفي چون، به دليل پربرگي، نور كافي به داخل تاج گياه نمي رسد به تدريج برگ ها و شاخه هاي وسطي تاج خشك مي شوند و از بين مي روند و توليد گل و ميوه محدود به سطح خارجي تاج گشته ميزان محصول كم مي گردد. براي جلوگيري از اين امر و ايجاد شكل و حالت مناسب در گياه، بايد آنرا هرس و به نحوه دلخواه تربيت كرد.

هرس كردن

      بطور كلي هرس عبارت است از قطع كامل يا جزئي شاخه، ريشه، پوست، برگ و يا گل و ميوه به منظور تحت تاثير قرار دادن و هدايت نحوه رشد و باروري گياه. هرس يكي از عمليات مهم باغباني است كه از حدود سه هزار سال قبل شناخته شده و مورد استفاده قرار ميگرفته است. دلايل و فوايد هرس كردن را كلا" مي توان به شرح زير خلاصه نمود:

1- حذف شاخه هاي مزاحم، خشك شده، آفت زده و مريض و شكسته جهت حفظ و تامين سلامت گياه.

2-  ايجاد شرايط مناسب جهت ورود نور و هوا به داخل تاج و خلوت ساختن نقاط شلوغ و متراكم آن به منظور ايجاد امكان توليد محصول بيشتر و مرغوبتر.

3-  ايجاد شكل ويژه در تاج گياه، اين امر بويژه در ميوه كاري و نيز در   شكل سازي  گياهان جهت تزئين باغ و باغچه از اهميت خاصي برخوردار است.

4-  ايجاد تعادل بين شاخ و برگ و ريشه، بخصوص در هنگام نهال كاري و جابجا كردن گياه، جهت تضمين موفقيت و ايجاد امكان رشد اوليه سريعتر براي گياه.

5-  جوان ساختن درختان مسن از طريق حذف شاخه هاي پير و وادار كردن درخت به توليد شاخه هاي جديد جهت بالا بردن قدرت باردهي آن.

6-  جلو يا عقب انداختن باروري گياه و تنظيم گل دهي و ايجاد تعادل بين رشد رويشي و ميزان محصول و بالا بردن كيفيت محصول توليد شده.

7-  محدود كردن رشد و كوتاه ساختن گياه براي تسهيل عملياتي مانند سمپاشي و برداشت محصول و نيز به دلايل تزئيني.

زمان هرس

      بسته به نوع گياه و هدف از هرس، اين كار در دو موقع از سال انجام مي شود، يكي هرسي كه در هنگام ركود يا خواب زمستانه انجام مي شود و هرس زمستانه ناميده مي شود و ديگري هرسي كه در دوره فعاليت گياه يعني هنگامي كه گياه داراي برگ و احيانا گل و ميوه است، انجام مي گيرد و هرس سبز يا هرس تابستانه نام دارد. در مورد هر دو نوع هرس بايد به اين نكته توجه نمود كه اصولا هرس، در هر زمان كه انجام شود باعث تاخير در باروري نهال هاي جوان و كم شدن محصول درختان بارور مي شود. بنابراين بايد در تمام انواع هرس جانب تعادل رعايت گردد و قطع اعضاء گياه تنها به مقدار لازم و در نهايت احتياط انجام پذيرد.

هرس هاي زمستانه

      اين نوع هرس ها از آنجا كه در زماني انجام مي شوند كه گياه فاقد برگ و در حال ركود است بيشتر مرسومند چون اولاً در اين هنگام شاخه ها بدون پوشش بوده، قابل روئيت هستند و به راحتي مي توان به آنها دسترسي پيدا كرد و آنهائي را كه بايد بطور كامل و يا جزئي حذف شوند با ديدي باز برگزيد، ثانياً چون گياه در اين زمان، فعاليت حياتي چنداني ندارد، ميزان صدمه حاصله از هرس به حداقل تقليل مي يابد. از هرس هاي زمستانه مي توان هرس هاي شكل دهي نهال هاي جوان تازه كشت شده را نام برد. اين هرس ها مهمترين قدم در تشكيل شاخه هاي اصلي درخت يا بوته آينده به شمار مي روند و در حقيقت مبناء و اساس شكل آينده گياه را تشكيل مي دهند. علاوه بر اين هرس ها، حذف شاخه هاي شكسته مريض و آفت زده نيز بايد در زمستان قبل از فعال شدن گياه، انجام شود. زيرا اين نوع شاخه ها معمولاً پناهگاه و منبع انتشار آفات و امراض اند. هرس ديگري كه بايد حتماً در زمستان انجام شود هرس ريشه است كه در قسمت هاي بعدي اين فصل شرح داده خواهد شد.

هرس هاي سبز يا تابستانه

      اين نوع هرس ها، گرچه همگي به نام تابستانه خوانده مي شوند ولي در عمل بر حسب نوع، مي توان آنها را از اول بهار تا اواخر تابستان انجام داد. مهمترين هرس هاي تابستانه عبارتند از: حذف گل ها و ميوه هاي اضافي كه كلاً تنك كردن- Thinning- ناميده مي شود، ايجاد زخم بر روي پوست ساقه، حذف نرك هاو پاجوش ها، بريدن قسمت هاي انتهائي شاخه هاي سريع الرشد، هرس بوته هاي زينتي به منظور حاشيه سازي و ايجاد اشكال تزئيني، حذف شاخه ها و گلهاي خشك گياهان زينتي و بالاخره هرس برگ.

انواع هرس

      همانطوريكه در قسمت قبل ذكر گرديد، بر حسب هدف هرس، مي توان قسمت هاي مختلف گياه اعم از شاخه، برگ، ريشه، پوست و گل و ميوه را بطور كامل و يا جزئي حذف كرد. حذف هر يك از اين اعضاء بر روي رشد و نمو و باروري گياه در همان سال هرس و گاهي در طي چند سال بعد اثرات خاص باقي مي گذارد كه با انتخاب زمان و شدت هرس مناسب مي توان در شدت و ضعف اين اثرات دخالت ورزيد.

هرس شاخه

       در بين اعضاء مختلف يك گياه، تعداد و نحوه رشد شاخه ها مهمترين عامل تعيين گر در نحوه و اندازه مقاومت آن در مقابل فشارهاي ناشي از وزن ميوه، باد، برف و يخبندان زمستانه به شمار مي رود. بعلاوه نحوه قرار گرفتن شاخه ها و زاويه آنها با تنه و  شاخه هاي اصلي تر، به ميزان زيادي بر روي قدرت باروري گياه و تحمل آن در برابر شرائط نامساعد جوي تاثير مي گذارد. به اين دلايل، در هنگام هرس كردن شاخه هاي يك گياه بايد دقت زيادي بكار برد و همواره شكل و اندازه نهائي آن را در نظر گرفت.

      بطور كلي، شاخه هاي يك گياه چوبي را مي توان به دو گروه بارور و نابارور تقسيم نمود. شاخه هاي نابارور عبارتند از: پاجوش ها، نرك ها و شاخه هاي معمولي بي بار (فاقد گل و ميوه). شاخه هاي بارور عبارتند از: سيخك ها، برندي و شاخه هاي معمولي بار دهنده ( حاوي گل و ميوه).

تعدادي از اعضاء رويشي و زايشي درختان دانه‌دار

در بعضي از گياهان مانند انگور، اين شاخه ها قبل از رشد حاوي اعضاء اوليه گل هستند و پس از رشد گلهايشان باز مي شود. بعضي مانند گل سرخ در همان سال رشد گل و ميوه توليد مي كنند و بعضي ديگر مانند هلو در تابستان سال رشد در جوانه هاي جانبي آنها اعضاي گل به وجود مي آيد كه پس از زمستان گذراني در بهار سال بعد تبديل به گل و ميوه مي شوند. در هرس شاخه هاي نابارور اصل بر اين است كه تمام پاجوشها و نرك ها را در طول فصل رشد از ته قطع كنند. البته در شرايط استثنائي مي توان اين شاخه ها را نگه داشت و پاجوشها را به عنوان پايه پيوند و نرك را به عنوان شاخه بارور و يا شاخه هاي حامل سيخك بكار گرفت. شاخه هاي معمولي نابارور را بر حسب موقعيت آنها مي توان در دوره استراحت گياه به دو صورت سرزني و يا حذف كامل هرس كرد. در اينجا، بايد در نظر داشت كه معمولا" در بهار سال بعد از هرس گياه كه مقداري از شاخه ها و در نتيجه تعدادي از جوانه هاي خود را از دست داده، نيروي ذخيره خود را صرف رشد جوانه هاي باقيمانده مي كند و بدين ترتيب جوانه هايي كه تحت شرايط معمولي ممكن بود رشد نكرده و به حالت راكد (خفته) يا جوانه مخفي درآيند تبديل به شاخه مي شوند و موجب توليد شاخ و برگ زياد و متراكم شدن تاج درخت مي گردند. در چنين حالتي، بايد تعدادي از اين شاخه هاي جديد را در زمستان سال بعد بطور كامل حذف كرد و تعداد باقيمانده را نيز سرزني و كوتاه كرد تا از رشد سريع و بدون انشعاب و در نتيجه از تركه اي شدن آنها جلوگيري كرده، در عين حال براي رشد سال بعد تعداد كافي جوانه بر روي گياه باقي بماند.

 

تصاوير جوانه برگ، گل و يك سيخك

هرس شاخه هاي بارور، بستگي به طول عمر آنها دارد. به عنوان مثال شاخه هاي بارور معمولي بيش از يكبار توليد گل وميوه نمي كنند و بنابراين بايد در زمستان سالي كه به بار نشسته اند هرس شوند. سيخك ها در گياهان مختلف، طول عمرهاي متفاوتي دارند مثلا" در زردآلو تا چهار سال، در سيب 10 تا 20 سال در گيلاس 10 تا 12 سال و در گلابي حدود 20 سال عمر مي كنند و پس از آنكه خشك مي شوند. در اين هنگام بايد سيخك ها را از طريق قطع شاخه حاملشان هرس و گياه را وادار به توليد شاخه هاي جديدي كرد كه هر كدام پس از چند سال بصورت شاخه هاي حامل سيخك هاي جوان بارور در مي آيند.

يك شاخه كوتاه بارور چهار ساله، روي يك درخت سيب پير

در هرس شاخه براي اخذ فرم و شكل مطلوب و جلوگيري از رشد بي رويه و عقب افنادن باروري و كم شدن محصول سال بعد رعايت نكات زير ضروري است:

  الف: در موقع حذف كامل يك شاخه صرفنظر از قطر آن بايد دقت شود كه برشي كه براي هرس داده مي شود در پائينترين قسمت شاخه اي كه قرار است حذف گردد و به موازات تنه يا شاخه اصلي ايجاد گردد به طوري كه قسمتي از شاخه بريده شده بر روي تنه يا شاخه اصلي باقي نماند. اين امر باعث مي شود كه سطح بريده شده سريعا" توسط بافت پوششي پينه التيام يابد و راه نفوذ عوامل مولد بيماري و پوسيدگي مسدود گردد. اگر برش بطور ناصحيح انجام شود، زائده اي از شاخه قطع شده بر روي درخت باقي خواهد ماند كه ناخنك يا مهميز ناميده مي شود و به دليل فقدان رشد پس از مدتي مي ميرد و مورد حمله شديد انواع قارچ ها و باكتريهاي گنده رو قرار مي گيرد و دچار پوسيدگي مي شود. پوسيدگي به مرور در طول زائده پيشروي كرده به درون تنه درخت مي رسد و در نتيجه پس از چند سال درخت را پوك و توخالي مي كند. اگر شاخه اي كه قطع مي شود مسن و داراي قطري بيش از پنج سانتيمتر باشد، بايد سطح بريده شده را توسط چسب باغباني كه داراي سم قارچ كش باشد پوشاند تا به درخت فرصت كافي براي التيام داده شود و در عين حال قسمت هاي مركزي سطح بريده شده كه قابليت ترميم ندارند مصون بماند.

 ب) هرگاه درختي چند ساله هرس نشده باشد و يا بخواهيم از ارتفاع آن بكاهيم هرس شديد لازم است و اينكار را بايد در طي چند سال انجام داد و به تدريج درخت را به شكل و اندازه دلخواه درآورد. هرس شديد يكباره باعث خواهد شد كه باروري درخت (در صورتيكه درخت هنوز بارور نشده باشد) يك الي چند سال به عقب بيفتد و اگر مثلا" بارور شده باشد، ميزان محصول آن براي يك و گاهي چند سال به شدت پائين بيايد و حتي گاهي اوقات بطور كامل متوقف شود. اشكال ديگر هرس شديد يكباره اين است كه گياه بلافاصله در سال بعد تعداد زيادي نرك توليد خواهد كرد كه حذف آنها در طول فصل رشد كاري پر زحمت خواهد بود.

نمايش هرس نامتناسب براي جوان كردن درختان مسن و توليد شاخه هاي علفي كشيده و متعدد

پ) در هنگام حذف كامل شاخه ها، بايد دقت داشت كه هر چه زاويه اي كه شاخه با تنه و يا شاخه حامل خود مي سازد به قائمه نزديكتر باشد اين شاخه قويتر بوده، رشد بهتري خواهد نمود و چنين زاويه اي در مقابل وزن ميوه و فشارهاي خارجي نيز مقاومت بيشتري خواهد داشت. بنابراين در هنگام هرس بايد در درجه اول شاخه هايي حذف شوند كه با تنه و يا شاخه حامل خود زاويه  بسته تري مي سازند و در نتيجه ضعيفتر هستند.

شاخه هايي با زاويه تنگ به خاطر ضخامت كم پوست و نحوه تشكيل پارانشيم چوب در محل انشعاب ضعيف تر هستند

ت) در انشعابات دو شاخه اي، آنهائي كه قطر يكي از شاخه هايشان از ديگري كمتر است قويتر از آنهائي هستند كه قطر  شاخه هايشان با هم مساوي است. بنابراين در هنگام سرزني معمولاً يك سوم تا نصف انتهاي شاخه هاي طويل حذف مي شود. وضعيت محل برش نسبت به اولين جوانه نزديك به آن در نحوه رشد شاخه و شكل درخت بسيار موثر است. به اين معني كه: اگر جوانه مذكور در قسمت فوقاني شاخه قرار گرفته باشد در اثر رشد تبديل به شاخه اي خواهد شد كه تقريباً بطور عمودي رشد كرده به بالا خواهد رفت و اگر جوانه در زير شاخه قرار گرفته باشد بسيار نزديك به افقي رشد خواهد نمود. با توجه به اين موضوع مي توان با انتخاب محل برش در هرس سرزني، شكل درخت و ميزان گسترش تاج آنرا كنترل كرد يعني اگر هدف متراكم كردن شاخ و برگ درختي مثل هلوباشد كه بطور طبيعي تاجي گسترده دارد بايد جوانه در قسمت فوقاني باقي گذاشته شود و برعكس اگر هدف پخش و گسترده كردن تاج درختاني مثل سيب گلاب و انواع گلابي باشد، كه بطور طبيعي رشد عمودي دارند بايد جوانه در قسمت زيرين شاخه باقي گذاشته شود. در اينجا بايد به اين نكته اشاره شود كه هرچه يك شاخه عمودي تر باشد چون شيره گياهي در آن راحت تر و سريعتر جريان مي يابد، رشد سريعتر و بيشتري نيز خواهد داشت كه اين امر بخصوص در نرك ها كه تقريبا" همگي عمودي رشد مي كنند قابل روئيت است.

ج)در گياهان باغباني و بخصوص درختان ميوه براي توليد محصول زياد و مرغوب بايد نور با شدت كافي به تمام نقاط تاج و بخصوص به قسمت هاي داخلي آن برسد. براي اين منظور بايد در هنگام هرس سعي شود با حذف شاخه هاي اضافي قسمت هاي وسط تاج در حد لازم و متعادل باز نگاهداشته شود بويژه شاخه هايي بايد هرس گردند كه بطور مورب و كج درون تاج رشد مي كنند و علاوه بر سايه اندازي، مزاحم ساير شاخه ها نيز هستند.

چ) بسياري از امراض و آفات، در سطح و يا داخل شاخه هاي خشكيده زمستان گذراني مي كنند، از اين رو لازم است در تمام طول فصل سال و بخصوص در زمستان تمام شاخه هاي شكسته و خشكيده بريده و سوزانيده شوند. اين عمل بخصوص در مبارزه با آفاتي مانند انواع چوبخوارها، پوستخوارها و سوسكهاي شاخك بلند از اهميت وافري برخوردار است.

هرس ريشه

      وجود تعادل بين حجم ريشه با شاخ و برگ براي رشد و باروري متناسب گياه مورد لزوم است. اگر اين تعادل در جهت ريشه بهم بخورد (از بين رفتن شاخ و برگ در اثر هرس شديد و يا حمله امراض و آفات) گياه توليد شاخ و برگ بسيار مي كند و باردهي آن به عقب ميافتد. اگر بهم خوردن تعادل در جهت شاخ و برگ باشد (رشد محدود ريشه بدليل نامناسب بودن خاك و كم آبي و يا از بين رفتن آن در اثر حمله امراض و آفات) رشد گياه محدود مي شود و در عوض گياه زودتر به بار مي نشيند و درصد تبديل گل به ميوه نيز بالا مي رود. با استفاده از اين پديده بشر از زمانهاي دور كوشيده با هرس ريشه اندازه گياهان مورد نظر خود را تحت مهار درآورد و به حد دلخواه محدود سازد.

      نوعي ديگر از هرس ريشه، هنگام كشت نهال در محل اصلي و يا انتقال آن از خزانه اي به خزانه ديگر در مورد بعضي از گياهان چوبي (مانند ميوه هاي دانه دار و هسته دار و مركبات) و بعضي گياهان زينتي (مثل گل سرخ) صورت مي گيرد. بر خلاف نوع قبلي هرس ريشه، به دليل اينكه گياه را تحريك به توليد ريشه هاي فرعي جديد و بيشتري مي كند، اثر تقويت كننده داشته، در رشد نهال تسريع مي نمايد.

      در اينجا لازم به تذكر است كه ميزان تحمل و واكنش گياهان مختلف به هرس ريشه با يكديگر متفاوت و وابسته به توانايي آنها براي توليد ريشه فرعي است كه هر چه اين توانائي بيشتر باشد واكنش گياه به هرس ريشه بيشتر و صدمه وارده كمتر است. در اين رابطه بعضي از گياهان ( مانند پسته، انواع گياهان جاليزي) چون نمي توانند ريشه فرعي زيادي توليد كنند به جابجايي و هرس ريشه بسيار حساسند و از اين عمل به شدت صدمه مي بينند.

هرس برگ

      هرس برگ، هرسي است تابستانه كه گاهي اوقات در مورد گياهاني كه رشد فوق العاده و شاخ و برگ متراكم دارند اعمال مي شود و مانند ساير هرس هاي تابستانه اثر تضعيف كننده دارد. براي انجام اين هرس، با استفاده از وسايلي مانند چوبهاي بلند و يا با دست، قسمتي از برگ هاي درخت را حذف مي كنند تا بدينوسيله نور بيشتري به قسمت هاي مركزي تاج بتابد و ميوه از كيفيت بهتري برخوردار شود و بخصوص در مورد گياهاني (مثل سيب) ميوه خوش رنگتر گردد.

زخم كردن پوست

 زخم كردن پوست، هرسي است تابستانه كه معمولا" در بهار به منظور تبديل شاخه نابارور به بارورتقويت شاخه هاي بارور ضعيف كه گل مي دهند ولي قدرت نگهداري ميوه هاي حاصله و گاهي اوقات حتي گلهاي خود را ندارند و بالاخره مبارزه با غرور درختان و وادار كردن آنها به باروري انجام مي شود. در هر سه مورد، زخم كردن پوست باعث قطع رابطه قسمتهاي بالاي زخم با بقيه گياه  مي شود و اين قسمت ها مواد قندي خود را از دست نمي دهند و تقويت مي شوند. در حالت اول، معمولاً تكه برداري مي كنند (يعني با نوك چاقوي پيوند تكه كوچكي از پوست شاخه را در زير يك يا چند جوانه بر مي دارند و يا شكاف زني (يعني با چاقوي پيوند شكاف هاي كوتاه و متوازي در زير جوانه ايجاد مي كنند) چنين جوانه هائي در تابستان داراي اعضاي اوليه گل خواهند شد و در سال بعد به بار خواهند نشست. در حالتهاي دوم و سوم كه نياز به عمليات كاراتري مي باشد، مي توان با حلقه زني (كه در آن به كمك چاقو يا اره دندانه ريز در پوست قاعده شاخه يا تنه بدون حذف قسمتي از آن شكافي سراسري به شكل يك دايره ايجاد مي شود) يا با  طوقه برداري (كه در آن نواري از پوست دور تا دور ساقه يا تنه به عرض يك الي پنج ميليمتر حذف مي شود) و يا به روش پوست واژگوني (معكوس كردن پوست: كه در آن طوقه اي به عرض حدود يك سانتيمتر از پوست جدا و بصورت سر و ته در محل خود نصب       مي شود)، گياه را وادار به توليد گل و يا نگهداري آن ساخت. استفاده از هر يك از اين روشها بستگي به شدت ضعف و يا قوت گياه دارد كه در تمامي آنها گياه بلافاصله شروع به توليد بافت پينه اي و ترميم قسمت قطع شده مي كند و پس از مدتي كه در طي آن گياه فرصت كافي براي توليد اعضاء اوليه گل در جوانه ها پيدا كرده، به حالت عادي بر مي گردد.

ايجاد پاكوتاهي و توليد ميوه در سالهاي اوليه ممكن است به وسيله قطع آوندهاي آبكشي انجام گيرد

خم ساختن شاخه

      به تجربه ثابت شده است كه هنگامي كه شاخه اي با استفاده از قيم و يا بكار بردن وزنه در انتهاي آن، بطرف زمين خم شود علاوه بر آنكه طبق آنچه در قسمت هرس شاخه ذكر شد رشدش محدود خواهد گشت، چون آوند هاي آبكش موجود در پوست آن تحت فشار ناشي از خميدگي منقبض مي شوند خروج شيره پرورده از آن با اشكال روبرو گشته، چنين شاخه اي اگر نابارور باشد بارور مي گردد و اگر بارور باشد ميزان محصول آن بالا  مي رود. بعنوان مثال نتايج آزمايشي كه بر روي درختان بارور سيب بعمل آمد نشان داد كه تعداد كل جوانه هاي روي شاخه هاي خم شده 47% تا 65% و تعداد جوانه هاي گل روي آنها 3 تا 5 برابر افزايش يافتند و پس از سه سال ميزان محصول ارقام مختلف 5/1 تا 4 برابر گشت.

هرس گل و ميوه

اين هرس از اول بهار، يعني زمان شكوفايي گلها تا هنگامي كه ميوه ها به قطري حدود يك سانتيمتر مي رسد، مي تواند انجام شود. هدف از هرس گل و ميوه كه بطور كلي تنك كردن ناميده مي شوند تنظيم مقدار بار درخت، متناسب با قدرت آن مي باشد. اكثر درختان ميوه بيش از حد توانايي باردهي خود گل توليد مي كنند كه اگر همگي اين گلها تبديل به ميوه شوند، درخت ضعيف و ميوه ها ريز و نامرغوب خواهند شد و ممكن است درخت دچار سال آوري (باردهي متناوب) شود. به همين دليل، بايد قسمت اعظم گلها و ميوه هاي جوان را حذف كرد. به عنوان مثال، اگر تنها 10 درصد از شكوفه هاي سيب و در آلبالو و گيلاس، كه داراي ميوه هاي بسيار ريزي هستند، هرگاه 25 تا 30 درصد از شكوفه ها تبديل به ميوه شوند گياه محصول بسيار خوبي خواهد داشت. عمل حذف گلها و ميوه هاي اضافي درختان تنك كردن ناميده مي شود. از درختان ميوه، برخي (مانند آلبالو، گيلاس، بادام، گردو، پسته، فندق و مركبات) نيازي به تنك شدن ندارند و مي توانند كليه ميوه هايي را كه پس از انجام ريزش‌هاي طبيعي روي درخت باقي مي مانند رشد بدهند و برسانند. در برخي (مانند زردآلو و آلو)هر چند كه اگر تعداد ميوه ها كمتر باشد درشتر خواهند شد، تنك كردن كمكي به اين امر نمي كند و بنابراين اين گياهان را نيز تنك نمي كنند. ساير ميوه ها (بخصوص سيب، گلابي، هلو، خرما و انگور) به تنك شدن عكس العمل مثبت و زيادي نشان مي دهند و بنابراين بايد حتما تنك شوند. تنك كردن مي تواند به طريق مكانيكي و يا شيميايي انجام گردد. در تنك كردن مكانيكي  مي توان از دست انسان (كه بسيار دقيق ولي گران و كند است)، از فشار آب (كه دقت زيادي ندارد و تنظيم مقدار گلهاي حذف شده با آن مشكل است) و از چوبهاي بلند (كه به درخت صدمه مي زند) استفاده كرد. در تنك كردن شيميايي بر حسب نوع درخت، انواع مختلف آكسين، اتفان، سوين، ترباسيل و ...  بكار مي رود. شدت تنك كردن (درصد گلها و ميوه هاي حذف شده) بستگي به نوع درخت، ميزان رشد آن و تعداد ميوه هاي تشكيل شده دارد. براي سيب و هلو، معمولاً توصيه مي شود كه به ازاي هر 30 برگ درخت و يا هر 10 سانتيمتر طول شاخه بارور، يك ميوه نگاهداري و بقيه حذف شوند كه البته اين ارقام بسيار تقريبي و غير دقيق هستند.

تربيت درختان

بطور كلي، تربيت عبارت است از دادن شكلي خاص به گياه و مناسب ساختن آن براي منظورهاي معين. از جمله اين منظورها   مي توان باز كردن وسط تاج براي ورود نور بيشتر، تنظيم ارتفاع و پراكندگي افقي درخت، تقويت شاخه هاي اصلي و بالا بردن قدرت تحمل آنها نسبت به فشار ناشي از وزن ميوه و برف و يخ زمستانه، بالا بردن مقاومت در برابر باد، دادن شكل خاص به گياه جهت حاشيه سازي، آلاچيق سازي و غيره را نام برد. در اين بحث بطور اجمال درباره دو گروه اصلي انواع تربيت يعني شكل هاي گرد يا آزاد و شكل هاي پهن داربستي صحبت خواهد شد.

فرم گرد يا آزاد

در اين گروه چهار شكل هرمي (محور مركزي)، شلجمي (محور متغير)، جامي (مركز باز بدون شاخه پيشاهنگ) و تاج هيبريد براي درختان و درختچه ها و شكل پاچراغي براي بوته هائي مانند مو و گياهان مشابه آن وجود دارد.

 الف: شكل هرمي- در اين شكل به درخت اجازه داده مي شود كه بطور طبيعي و در حاليكه شاخه مركزي آن از شاخه هاي فرعي بلندتر است رشد نمايد و هرس تنها محدود به حذف شاخه هاي فرعي اضافي و قطع شاخه هاي پائيني تنه تا ارتفاع دلخواه مي باشد. بدين ترتيب در اين شكل هميشه ارتفاع شاخه مركزي كه دنباله تنه است از بقيه شاخه ها بيشتر مي باشد و به اصطلاح شاخه مركزي شاخه پيشاهنگ درخت است. گياهاني كه به اين شكل تربيت مي شوند. چون طول شاخه هاي فرعي پائيني آنها بيشتر از شاخه هاي فرعي بالاتر كه جوانتر هستند مي باشد شكل يك هرم يا مخروط به خود مي گيرند كه معمولاً داراي ارتفاع نسبتاً زياد و قطر تاج نسبتاً كم مي باشد و به اين دليل كار كردن با آنها مشكل است. از همين رو، معمولاً شكل هرمي را براي درختان ميوه بكار نمي گيرند، هر چند كه تجربه ثابت كرده كه تربيت نوع هرمي كه شاخه هاي فرعي آن داراي زاويه مناسب با تنه (60- 35 درجه) باشد و فاصله پائين ترين شاخه از سطح زمين حداقل به 50 سانتيمتر برسد، حتي در مورد هلو و آلوي ژاپني كه خيلي مناسب اين شكل نيستند قويترين و پرمحصولترين درخت را ايجاد مي كند.

 ب) شكل شلجمي- اين شكل بيشتر در ميوه كاري و براي محدود كردن ارتفاع درخت و گسترده نمودن تاج آن (در درختاني مانند گلابي، بعضي از انواع سيب، زردآلو، آلو، بادام، گردو، خرمالو، پسته و غيره) به كار مي رود. در اين روش پس از آنكه نهال تركه اي در زمين كشت شد، سر آن را در فاصله اي حدود 120 سانتيمتري زمين قطع مي‌سازند. اين نهال در سال بعد توليد تعدادي شاخه فرعي مي كند كه در زمستان تعدادي از آنها را كه از رشد چند جوانه بالائي حاصل شده و زاويه بسته و رشد عمودي دارند حذف و از بين بقيه 2 الي 5 شاخه را كه با تنه زاويه نزديك به عمود داشته و در اطراف تنه اصلي واقع شده و با يكديگر 30- 20 سانتيمتر فاصله عمودي داشته باشند به عنوان شاخه هاي اصلي درخت آينده انتخاب و بقيه را از ته قطع مي كنند. در اين شكل تربيت هيچ شاخه اي مداوماً حالت پيشاهنگ به خود نخواهد گرفت و به مجرد اينكه شاخه اي بر ديگران مسلط و از آنها بزرگتر شد بايد سر آن را قطع و نقش پيشاهنگ را به شاخه ديگري واگذار كرد. اين طرز تربيت باعث مي شود كه درخت در تمام جوانب خود داراي شاخه هاي قوي بشود و شاخه ها بتوانند محصول زيادي توليد كرده در برابر وزن آن و نيز فشارهاي خارجي به راحتي مقاومت كنند.

پ) شكل جامي- اين شكل فاقد شاخه پيشآهنگ است و در هنگام انتخاب  شاخه هاي اصلي، فاصله عمودي آنها با يكديگر كمتر و حدود 15- 10 سانتيمتر در نظر گرفته مي شود. چنين شاخه هائي پس از اينكه رشد كردند و قطور شدند فواصل فيمابين را پر خواهند كرد و چنين به نظر خواهند آمد كه همگي از انتهاي تنه منشعب شده اند. شكل جامي بيشتر براي هلو و آلوي ژاپني و گاهي اوقات براي بعضي از ارقام سيب و بادام بكار مي رود. حسن اين شكل باز بودن قسمت مركزي تاج و نفوذ نور كافي به داخل آن مي باشد. مهمترين عيب اين شكل اين است كه محل اتصال شاخه هاي اصلي به تنه به دليل تراكم آنها نسبتاً ضعيف است و هميشه اين خطر وجود دارد كه در اثر وزن ميوه و فشار ناشي از برف و يخ زمستانه، تنه يك يا چند شكاف از وسط بر دارد و درخت از بين برود.

اشكال مختلف تربيت درختان در فرم گرد يا آزاد

ت) شكل تاج هيبريد- اين شكل تربيت براي مناطق خشك و گرم ايالت واشنگتن به وجود آمده است. از مزاياي اين سيستم مي‌توان به؛عملكرد بالا و مستمر، زودباردهي، كاهش هزينه كارگري و كيفيت بالاي ميوه از جمله كاهش آفتاب‌سوختگي اشاره كرد

شكل هاي پهن داربستي

در شكل هاي پهن درختان طوري تربيت مي شوند كه دو بعد بيشتر نداشته باشند يعني صفحه اي مي باشند. در اين شكل ها درختان را به وسيله پيوند زدن روي پايه هاي كوتاه كننده، پاكوتاه مي سازندو شاخه هاي آنها توسط قيم هاي ريسماني (شامل 3 تا 5 رشته مفتول كه بطور افقي به موازات هم و به فواصل حدود 50 سانتيمتر بر روي ديوار و يا داربست هاي كلفت فلزي و يا چوبي نصب شده اند) نگاهداري مي شوند. شكل هاي پهن به دليل اينكه زود به بار مي نشينند و ميزان توليد شان بالاست و انجام عمليات باغباني بر آنها نيز مكانيزه و ساده تر از شكل هاي گرد مي باشد. بطور روز افزون مورد توجه هستند ولي در ايران چون معمولا" براي تربيت گياهان به اين شكل ها، بايد از پايه هاي كوتاه كننده استفاده كرد تا نياز به هرس كم گردد وانگهي براي هرس درختان پهن بايد روشهاي خاصي را بكار برد. شكل هاي پهن داراي انواع مختلفي است كه پنجه اي و يا بادبزني و چنگالي از آن جمله است.

جدول تبديل مقياس ها

جدول تبديل مقياس ها

۲۵٫٤۰۰ ميليمتر	=	1 اينچ
۰٫۰۷۸۷٤ اينچ	=	۱ ميليمتر
۰٫۹۱٤٤ متر	=	۱ يارد
۱٫۰۹۳٦ يارد	=	۱متر
۱٫٦۰۹۳ کيلومتر	=	۱ مايل
۰٫٦۲۱٤ مايل	=	۱ کيلومتر

۰٫۰۲۸۳۲ متر مکعب	=	۱ فوت مکعب
۳۵٫۳۱۵ فوت مکعب	=	۱ متر مکعب
۰٫۷٦٤٦ متر مکعب	=	۱ يارد مکعب
۱.۳۰۸۰ يارد مکعب	=	۱ متر مکعب
۰٫۵٦۸۲٦ ليتر	=	۱ پاينت
۱٫۷۵۹۷٦ پاينت	=	۱ ليتر
٤٫۵٤٦۰۹ ليتر	=	۱ گالون
۰٫۲۱۹۹۷ گالون	=	۱ ليتر

۰٫۱۵۵۰۰ اينچ مربع	=	۱ سانتي متر مربع
٦.٤۵۲ سانتي متر مربع	=	۱ اينچ   مربع
۰٫۰۹۲۹۰ متر مربع	=	۱ فوت مربع
۱۰٫۷٦٤ فوت مربع	=	۱ متر مربع
۰٫۸۳٦۱ متر مربع	=	۱ يارد مربع
۱٫۱۹٦۰ يارد مربع	=	۱ متر مربع
۰٫٤۰٤۷ هکتار	=	۱ اکر
۲٫٤۷۱ اکر	=	۱ هکتار
۲٫۵۹۰۰ کيلومتر مربع	=	۱ مايل مربع
۰٫۳۸٦۱ مايل مربع	=	۱ کيلومتر مربع

۲۸٫۳۵۰ گرم	=	۱ اونس
۰٫۰۳۵۲۷٤ اونس	=	۱ گرم
۰٫٤۵۳۵۹ کيلوگرم	=	۱ پوند
۲٫۲۰٤٦ پوند	=	۱ کيلوگرم
۱۰۰۰ کيلوگرم	=	۱ تن
۰٫۹۸٤۲ تن	=	۱ کيلوگرم

احداث باغ

احداث باغ

انتخاب محل و آماده سازي زمين

موفقيت در امر باغداري رابطه مستقيم با انتخاب محل و آماده سازي زمين دارد. براي داشتن يك باغ خوب بايد  زير ساخت هاي آن را خوب ساخت. محل ايده آل براي احداث باغ زمين شيب داري است كه هواي سرد بهاري تحت سراشيبي از باغ خارج شود. شكل1-4, اثرات شيب هاي مختلف را در آب و هواي محل نشان مي دهد.

 

شكل 1-4) نكات قابل توجه در انتخاب محل باغ (نقل از Pennsylvania Tree Fruit Production Guide  ).

محل A بعلت دريافت اشعه بيشتر آفتاب گرم خواهد بود. اين محل از سرماي ديررس بهاره مصون خواهد بود زيرا هواي سرد به سمت پايين جاري خواهد شد. محل B نيز از سرماي ديررس بهاري محفوظ خواهد بود ولي زمستان هاي سردتري خواهد داشت. محل C مشابه محل A خواهد بود با اين تفاوت كه خنك تر خواهد بود و در بهار ديرتر گرم مي شود. محل D آسيب پذيرترين محل از نظر سرماي بهاري است زيرا بعلت گودي محل, هواي سرد كه سنگين تر است در اين ناحيه انباشته خواهد شد. محل E نيز در خطر سرماي بهاري خواهد بود ولي انبوه درختان موجود مثل باد شكن اين محل را از جريان باد سرد حفظ خواهد كرد. محل F نيز نامطلوب است زيرا توده متراكم درختان سبز در پايين تپه, مانع خروج هواي سرد به سمت زمين هاي پست خواهد شد. محل G مشابه محل B  خواهد بود.

اثر جهت شيب زمين بر درختاني كه استراحت زمستاني را گذرانده اند بايد مورد توجه باشد. شيب رو به جنوب در بهار زودتر گرم مي شود در صورتيكه شيب رو به شمال, اثر بر عكس دارد. شيب هاي رو به مشرق حد وسط مي باشند و شيب هاي رو به مغرب سردتر خواهد بود. بادهاي دايمي براي عمليات محلول پاشي مشكلاتي را ايجاد مي كند. شيب زمين ممكن است عامل محدود كننده باشد شيب ايده آل 4 تا 8 درصد است. در شيب هاي بيش از 10% كاركرد ماشين آلات را با مشكل مواجه مي كند. انتخاب محل يك باغ با توجه به عوامل زير صورت مي گيرد.

توصيه اوليه و قديمي اين است كه خاك باغ بايد عميق و داراي زهكشي خوب باشد. شايد زهكشي خاك مهمترين عامل در طول عمر درختان يك باغ باشد زيرا بعضي انواع درختان ميوه بطور ذاتي فاقد توانايي بقاء در خاك هايي با زهكشي ناقص هستند. درختان ميوه هسته دار از قبيل هلو و گيلاس به نقص زهكشي خيلي حساس هستند. سيب حد وسط و گلابي به خاك زه دار مقاوم است. خاك كشاورزي از چهار بخش اصلي تشكيل مي شود. مواد معدني، خُلل و فُرج،  مواد آلي و موجودات زنده كه عمدتاً شامل قارچ ها، باكتري ها و نماتدها مي باشد. در يك نوع رده بندي، خاك را بر اساس اندازه ذرات طبقه بندي مي كنند و از ريز به درشت شامل چهار گروه رس، سيلت، ماسه و شن مي باشند. در سيستم رده بندي USDA نوع ديگري از طبقه بندي به كار مي رود. در اين سيستم خاك در 7 رده قرار مي گيرد: رس، سيلت و 5 اندازه شن. بافت خاك با درصد ذرات رس، ماسه و شن خاك تعيين مي شود. ساختمان خاك تحت تاثيربافت خاك، اجتماع ذرات اوليه خاك و تشكيل خاكدانه ها مي باشد. ميزان تشكيل خاك دانه ها به شدت وابسته به درصد مواد آلي خاك است. به طور عادي فضاي خالي خاك به وسيله هوا يا آب پر مي شود. به مثابه افزايش آب خاك, از ميزان هواي آن كاسته مي شود. خاك هايي با قابليت زهكشي خوب حتي بعد از بارندگي هاي شديد به سرعت اب خود را تخليه كرده و مقدار هواي خاك به حد عادي مي رسد.

مقدار مواد آلي خاك عامل مهمي در ساختار خاك است. مواد آلي شامل بقاياي مرده و در حال پوسيدگي گياهان و جانوران است. موجودات زنده خاك مسؤل تجزيه بقاياي گياهي و جانوري هستند.

ظرفيت تبادل يوني خاك و به عبارتي توانايي خاك در ذخيره كاتيون ها بستگي زيادي به مقدار رس و مواد آلي خاك دارد. رس و مواد آلي داراي جايگاه هاي ويژه حاوي بار منفي است كه كاتيون ها را به خود جذب مي كنند. كودهاي بكار رفته از قبيل نيترات آمونيوم، پتاسيم، كلسيم و منيزيم خود را به محل هاي حاوي بار منفي مي چسبانند و خاك را قادر مي سازند تا منبع ذخيره كاتيون ها براي گياه باشد. اين پديده را تبادل كاتيوني گويند. .

بهترين زمين براي احداث باغ خاك لموني با زهكشي خوب و با حداقل يك تا 2/1 متر عمق است. البته اهميت زهكشي خوب به عمق خاك ارجحيت دارد. در شكل 1-4 خاك محل B در معرض فرسايش است وداراي خاك كم عمق خواهد بود در حاليكه محلD مستعد داشتن خاك غني است. حاصلخيزي خاك بايد در حد متوسط تا پايين باشد. خاك  خيلي حاصلخيز درختان ميوه را به جاي توليد ميوه به رشد رويشي بيش از حد سوق مي دهد. درختان ميوه در واكنش (pH)  خاك بين 6 تا 5/6 بخوبي رشد مي كنند و واكنش بيشتر يا كمتر ممكن است باعث كمبود عناصر غذايي گردد.

بعد از انتخاب محل يك باغ بايد آنرا آماده كرد. اگر باغ جديد جايگزين يك باغ قديمي مي شود بويژه در مورد هسته داران، خاك آن بايد قبل از كندن درختان قديمي از نظر آلودگي  نماتد مورد ارزيابي و در صورت لزوم فوميگاسيون خاك انجام گيرد. در مرحله بعد آزمون حاصلخيزي خاك را انجام دهيد. آزمون حاصلخيزي خاك بايد بعد از كندن و پاكسازي زمين از بقاياي ريشه درختان قديمي صورت گيرد. نمونه برداري از خاك را بعد شخم زني و تسطيح انجام دهيد زيرا در اين مرحله خاك زيري با رويي مخلوط شده است. اگر زمين داراي علف هاي هرز دايمي باشد در تابستان يا پاييز بايد با علف كش مناسبي مثل گلايفوزيت (رانداپ) مبارزه گردد. بهتر است زمين را در دو جهت عمود بر هم با زيرشكن (subsoiler) تهيه كرد. اين عمل باعث شكسته شدن لايه هاي سخت زير خاك مي گردد.

اواخر تابستان مواد گياهي باقيمانده از كشت سال جاري را با انجام شخم زير خاك كنيد. با اين عمل مقدار مواد آلي خاك افزوده مي شود. سپس قبل از اينكه ديسك وتسطيح نهايي را انجام دهيد  آزمون خاك انجام داده و و هر گونه مواد مورد نياز از قبيل آهك، فسفر يا پتاسيم را به خاك اضافه كنيد.

در صورتي كه قرار باشد كف باغ چمن كاري شود در پاييز و قبل از كاشت درختان ميوه چمن كاري نماييد. معمولاً بدين منظور از چمن كنتوكي-31 (Kentucky-31) استفاده مي شود. اين چمن به سرعت استقرار مي يابد و طي فصل رشد احتياج به چندين نوبت كوتاه كردن دارد. زمان مناسب كاشت نيمه دوم شهريور به ميزان 50-25 كيلوگرم بذر در هكتار مي باشد.

طرح باغ 

طرح باغ در يك زمين مسطح به طور ساده با كشيدن يك خط اصلي مستقيم كه آن هم معمولاً در مجاورت يك جاده و يا حصار مي باشد شروع مي شود. سپس در دو انتهاي خط اصلي و گاهي يك يا دو خط در فواصل مياني خط اصلي عمودهايي اخراج مي گردد. روش ساده اي براي اخراج عمود بر خط اصلي استفاده از مثلث قائم الزاويه اي است كه بين طول اضلاع آن رابطه 3:4:5 برقرار باشد. براي اين منظور مي توان بر روي يك ريسمان به طول 12 متر در فواصل صفر، 3 و4 متري حلقه هايي قرار داده و مثلثي با نسبت اضلاع فوق ساخت. با گذاشتن ميخ هاي چوبي در اين حلقه ها و منطبق كردن ضلع 3 متري يا 4 متري با خط اصلي مي توان اقدام به اخراج خط عمود كرد (شكل 1-5). با كشيدن طناب در امتداد خطوط عمود و تعيين فاصله كاشت درختان بر روي طناب محل كاشت درخت را تعيين و علامت گذاري مي كنند. براي علامت گذاري مي توان از ميخ چوبي يا ريختن يك مشت گچ استفاده كرد.  براي كارهاي دقيق تر مي توان از ابزارهايي مثل منشور نقشه برداري، دوربين ترازياب، دوربين تئودوليت و غيره استفاده كرد.

شكل 1-5) كاربرد مثلث فيثاغورس براي اخراج عمود بر يك خط اصلي در زمين

روش ديگر طرح كاشت, در سطح زمين بويژه در اراضي وسيع استفاده از دستگاه علامت گذار مي باشد كه به وسيله تراكتور كشيده مي شود ولي احتياج به راننده ماهر دارد بطوريكه بتواند در فواصل نسبتاً طولاني در خط راست حركت كند. با استفاده از اين وسيله سطح زمين با خطوط عمود بر هم قطع شده و درختان ميوه در محل هاي تقاطع كاشته مي شوند.

روش سوم جهت طراحي و كاشت در زمين هاي شيبدار مثل دامنه تپه ها استفاده مي شود (شكل 1-6). براي اين منظور احتياج به تعيين كنتور (خط تراز) توسط ابزار مناسب مي باشد. ابتدا اولين خط تراز را در مرتفع ترين محل بر روي زمين پياده كرده (  خط منحی AB ) و در طول كنتور بر حسب فاصله مورد نظر محل كاشت درختان ميوه را تعيين مي كنند.  در قدم بعدي پرشيب ترين محل را تعيين ( خط AB)و حداقل فاصله كاشت درختان را روي اين خط مشخص مي كنند. سپس به تناسب اولين خط تراز از روي نقاط مشخص شده روي خط AB , بقيه كنتورها را مشخص و پياده مي كنند. بعد از پياده سازي كنتورها اگر كسي در بين آنها حركت كند در جاهايي كه شيب تند است خطوط به هم نزديك و در جاهاي كم شيب, فاصله بيشتر خواهد بود. اگر فاصله ايجاد شده بيش از دو برابر فاصله كاشت درختان باشد در آن بين, كنتورهاي فرعي ايجاد مي شود

شكل 1-6) طرح كاشت درختان ميوه در زمين هاي پر شيب

درصورتيكه براي حفر چاله هاي كاشت از مته (چاله كن) استفاده مي شود بايد مراقب بود تا ديواره چاله ها صاف و شيشه اي نگردد. اين حالت وقتي كه خاك, زيادي مرطوب باشد اتفاق مي افتد. در صورت بروز چنين حالتي بايد ديواره چاله را به وسيله بيل يا كلنگ خراش داد. جوش دادن دو ميله كوتاه فولادي در لبه تيغه مته  نيز راه حلي براي رفع مشكل اين مي باشد.

اشباهي كه ممكن است در استفاده از نهال كار پشت تراكتوري  پيش بيايد سرعت كاشت زياد و عدم توجه به عمق كاشت مناسب است. در استفاده از چنين دستگاهي كه يك نفر رانندگي مي كند و نفر دوم روي دستگاه نهال كار, مشغول است بايد نفر سوم و حتي نفر چهارمي پشت نهال كار حركت كرده و ضمن راست كردن نهال ها ي كاشته شده، با بالا كشيدن نهال هاي عميق و يا پاكوبي اطراف نهال هاي سطحي نسبت به اصلاح آنها اقدام نمايند.

محاسبه تعداد درخت در هكتار

براي تعيين تعداد نهال مورد نياز در يك هكتار براحتي مي توان با حاصل ضرب فاصله درختان در روي رديف در فاصله بين رديف مساحت مورد نياز براي يك درخت بر حسب متر مربع محاسبه مي شود. حال با تقسيم 10000 متر مربع بر عدد حاصل تعداد درخت در يك هكتار محاسبه مي شود. جدول زير تعداد درخت در هكتار را براي فواصل مختلف كاشت نشان مي دهد. اولين رديف افقي فاصله درخت را روي رديف و اولين ستون فاصله بين رديف ها را نشان مي دهد

سيستم هاي كاشت

سابقاً در ايران درختان ميوه را بدون نظم خاصي مي كاشتند و تقريباً از دهة چهل به بعد در اثر تلاش و ترويج متخصصان كشاورزي كاشت رديفي درختان ميوه رايج گرديد.

در احداث يك باغ، هدف اصلي توسعة حداكثر سطح باردهي در حداقل زمان در هكتار مي باشد. براي نيل به اين مهم, سيستم هاي مختلف كاشت كه همگي از نظم خاصي پيروي مي كنند به وجود آمده است. براي حداكثر استفاده از نور آفتاب جهت رديف ها بايد شمالي جنوبي باشد به ويژه در سيستمي كه فاصلة روي رديف كمتر از فاصله بين رديف ها باشد (سيستم مستطيلي). از مهمترين سيستم هاي كاشت مي توان به مربعي. مستطيلي. مثلثي و چند ريفه اشاره كرد.

سيستم مربعي: در اين روش كاشت فاصله رديف ها با فاصله بين ريف ها برابر است بطوريكه هر چهار درخت روي رئوس يك مربع قرار مي گيرند. بنابر اين در باغ افزون بر رديف هاي شمالي جنوبي، رديف هاي شرقي غربي نيز وجود خواهند داشت. در اين سيستم. در صبح و بعد از ظهر درختان مجاور بر روي هم سايه نسبتاً زيادي مي اندازند و به همين دليل براي مناطقي كه از شدت نور پاييني برخوردار باشند مناسب نمي باشد.

سيستم مستطيلي: در اين روش كاشت، فاصله روي رديف ها از فاصله بين رديف ها بيشتر است و به اين دليل با فرض تخصيص مساحتي مساوي با روش مربعي به هر درخت، (مثلاً 7*5 متر برابر با 9/5*9/5) در صبح و بعد از ظهر كه شدت نور نيز كمتر است، درختان سايه كمتري بر روي هم مي اندازند و هر درخت از نور بيشتري بهره مند مي گردد. در اين سيستم، درختان در حداكثر رشد. فواصل روي رديف ها را پر مي كنند ولي در بين رديف ها فاصله بيشتري بين درختان وجود خواهد داشت كه عبور و مرور وسايل را در جهت شمالي جنوبي تسهيل مي كند. اين روش به ويژه براي مناطق سردسير توصيه مي شود.

سيستم مثلثي : در اين سيستم كه لوزي و شش گوش نيز خوانده مي شود، هر سه درخت بر روي رئوس يك مثلث (معمولاً متساوي الاضلاع و گاهي متساوي الساقين)كه جهت قاعده آن غربي شرقي است و هر چهار درخت بر روي رئوس يك لوزي كشت مي شوند. اين روش از نظر سايه اندازي مانند روش مربعي است و تفاوت هاي آن با سيستم مربعي اين است كه اولاً در اين روش رديف هاي شمالي جنوبي وجود ندارد و ثانياً با رعايت فواصل مساوي. در اين روش حدود 16% بيش از روش مربعي، در واحد سطح درخت كاشته مي شود.

سيستم چند رديفه: اين سيستم براي درختان پاكوتاهي كه به صورت داربستي و پهن تربيت مي شوند مناسب است و با اين شيوه, درختان ميوه را مي توان با تراكم زياد كاشت. روش هاي كاشت دو رديفه و سه رديفه از جملة اين سيستم مي باشند. در اين روش به ازاي هر دو رديف و يا سه رديف درخت يك معبر در نظر گرفته مي شود. درختان رديف هاي مجاور با هم آرايش مثلثي دارند تا علاوه بر استفاده حداكثر از زمين سمپاشي و ساير عمليات محلول پاشي بر روي درختان به خوبي انجام گيرد.

با توجه به اينكه فاصله درختان در يك سيستم چند رديفه يكسان نيست، نحوه بيان فاصله كاشت نيز متفاوت از سيستم مربعي و يا مستطيلي خواهد بود. براي نمايش فاصله كاشت ابتدا فواصل بين رديف ها را به صورت بعلاوه در داخل پرانتز و فاصله روي رديف را به صورت ضرب  نشان مي دهند. براي مثال براي نمايش سيستم دورديفه و سه رديفه شكل فوق كه به فوت (پا) نمايش داده شده است. به ترتيب به اين صورت نوشته مي شود: 10* (18+12)  و 10* (18+12+12)  

نحوه محاسبه تعداد درخت در هكتار در سيستم كاشت چند رديفه: مسلماً بعد از تصميم به احداث باغ تعداد نهال مورد نياز بايد محاسبه و سفارش شود. در سيستم چند رديفه، چند رديف درخت مجاور هم، بعلاوه خيابان منظور شده را يك بستر (bed) گويند.  براي محاسبه تعداد درخت در هكتار، فاصله تنه درخت كناري در يك بستر را از تنه درخت مشابه در بستر مجاور را به متر، اندازه گرفته و با تقسيم طول بدست آمده بر تعداد درخت موجود در اين طول (در يك بستر، يعني درخت بستر دوم شمارش نمي شود)، ميانگين فاصله بين رديف ها در اين طول بدست مي آيد. حال حاصل ضرب ميانگين فاصله بين رديف ها در فاصله روي رديف، مساحت اشغال شده توسط يك درخت بدست مي آيد. با تقسيم جبري 10000 متر مربع بر فضاي اشغال شده توسط يك درخت. تعداد درخت در هكتار محاسبه مي شود

محيط عمومي گياه

تغييرات فصلي:

هر تغيير فصلي سبب بروز تغييرات فيزيولوژيكي در گياه ميشودكه براي بقاء آن در آن فصل و آماده شدن براي فصل بعدي ضروري ميباشد.

پائيز: توقف رشد ، ريزش برگ، لايه سواگر، توليد ABA با كوتاه شدن روزها - جوانه انتهائي تشكيل ميشود - توازن بين ABA وGA

زمستان: درختان ميوه در اوايل زمستان در حال استراحت هستند و حتي تأ مين درجه حرارت مناسب باعث رشد و نمو نخواهد شد - استراحت بوسيله سرماي زمستان شكسته ميشود - درجه حرارت مطلوب 5 درجه است. درجات حرارت خيلي پائينتر از صفر در شكستن خواب درختان بي اثر ميباشند.

نياز سرمايي براي درختان بومي عرض هاي پائين كه زمستان گرم دارند و عرض هاي جغرافيائي بالا با زمستانهاي طولاني و سرد نسبتأ كوتاه ميباشد. يك دوره گرما باعث از بين رفتن اثر سرما مي شود- مثل روزهاي گرم وآفتابي بدنبال شيبهاي سرد.

بهار: گياهان فعال ميشوند- گياهان بومي مناطقي با عرض جغرافيائي بالا در دماي خنك بهاري شروع به فعاليت ميكنند مثل زردآلو و گردوي ايراني

تعادل هورمونهاي گياهي - افزايش مواد محرك رشد.

تابستان: درختان بالغ بارده معمولأ بيشترين رشد خود را در اواخر خرداد و اوائل تابستان انجام ميدهند - تشكيل جوانه انتهائي - جوانه ها را با هرس ، كود يا آبياري مي توان تحريك به رشد كرد. - باز دارنده هائي كه ريزش برگ، استراحت وآمادگي براي زمستان را باعث ميشوند بعد از چيدن ميوه غالب ميگردند

نور

گياهان سبز - فتو پريوديسم - نور شديد كه در آن نسبت طول موجهاي UV بالا باشد تمايل به پا كوتاه نگهداشتن  گياهان نشان ميدهد- در حالي كه نور كم  مخصوصأ نور سبز باعث رشد طويل و باريك ميگردد - فقدان نور-Etiolation  

فتو پريود در بعضي گونه ها-Flower initiation      - روز هاي کوتاه - توقف رشد رويشي -

نور براي توليد آنتوسيانين در پوست ميوه

احداث باغ

الف)  انتخاب محل باغ

1-    موقعيت باغ از نظر شرايط اقليمي و ميكروكليما

2-     امكان دسترسي به آب كافي و قابل استفاده

3-     جنس و نوع خاك، عمق خاك، سطح آبهاي زير زميني

4-     دسترسي به بازار فروش و صنايع مربوطه

5-     دسترسي به امكانات و كارگر- ادوات كشاورزي مثل سمپاشي، فروشگاههاي سم و....

تعاوني باغداران و...

ب) طرحريزي باغ

زمينهاي مسطح- شيبدار --تراس بندي

قبل از طرح ريزي باغ :

1-نوع ميوه و رقم 2-اجراي تسطيح خاك در صورت نياز 3- نوع پايه و ميزان رشد آن 4-نوع تربيت درختان ميوه - قيم يا آزاد

انتخاب ارقام مناسب : بايد انتخاب با توجه به موارد زير انجام گيرد:

-تاريخ و زمان گل كه مصادف با سرماي ديررس بهاري نباشد.

 -وجود سرماي كافي جهت تأمين C.R. 

 -حداقل درجه حرارت زمستان

 -حداكثر حرارت تابستان

 -عدم همزماني تاريخ گل درختان با هواي مه آلود و باراني

 -شرايط آب وهوا موقع رسيدن محصول - بارندگي و 000 و ميزان نور

 -وضعيت باد و ميزان تحمل درختان

 -طول فصل رشد

-تطابق رقم با وضعيت نور منطقه

-مقاومت و سازگاري رقم به آفات و امراض شايع

   Aطرح ريزي روي كاغذ:

حصار باغ - درهاي ورودي - خيابان اصلي - خيابانهاي فرعي - كانال آب - محل تأسيسات مانند ساختمان - محل استخر ذخيره آب - محل حفر چاه عميق - جهت رديفها - شمالي  جنوبي

  Bميخ كوبي در سطح زمين:

سيستمهاي كاشت

 1- مربعي: سايه اندازي زياد

 2- مستطيلي : سايه اندازي كم - فاصله بين رديفهاي زياد

 3- مثلثي : 16% بيش از سيستم مربعي از زمين استفاده ميشود

 4- داربستي

فاصله كاشت از حاشيه ، 2/1 فاصله دو درخت

اخراج خط قائم بر روي خط كشت اوليه : 1- استفاده از مثلث قائم الزاويه 3 ، 4 و 5

                                                        2- منشور نقشه برداري

                                                        3- دوربينهاي نقشه برداري

حفر گودال- اندازه نهال - كيفيت خاك-كاشت نهال و هرس اوليه

انتخاب نهال: 1- خريد نهال خوب                  2- توليد براي سطوح زياد

هرس ريشه

حفر گودال - كاشت در گودال - كود دامي + كود شيميائي

_ نكات مهم در كاشت نهال

1-                انتقال نهال به محل كاشت و محافظت ريشه گياهان

2-                عمق كاشت - محل پيوندك

3-                در مناطقي با باد منظم ، پيوندك پشت به باد باشد و استفاده از قيم

4-                فشردن خاك اطراف نهال

5-                آبياري نهالها بلا فاصله بعد از كاشت مخصوصأ در خاكهاي خشك

6-                انجام هرس

_داشت

آبياري _مناطقي با بارندگي زير 700 ميليمتر

روشهاي آبياري

1-                كرتي يا غرقابي - آبياري تشتكي نوعي غرقابي است  الف)زنجيره اي   ب)   شانه اي  2-نشتي، دو جوي كم عمق در طرفين رديف - جريان آرام آب - افزايش تعداد شيارها با افزايش سن درختان

2-                باراني - بدون نياز به تسطيح - استفاده از كود هاي محلول - مبارزه با سرما

3-                قطره اي

_پايه هاي رويشي درختان ميوه

_اثرات پايه در پيوندك   Scion     Interstock       Rootstock

امروزه در توليد علمي ميوه هيچ نهال غير پيوندي پذيرفته نيست. پايه Rootstock    اثرات مهمي در خصوصيات پيوندك دارد. پايه عضوي است كه شامل ريشه ميباشد. اغلب وزن خشك قسمت بيرون از خاك درخت بيش از دو برابر وزن خشك ريشه است. ولي بطور كلي ريشه ها بيشتر از شاخه ها گسترش مي يابند. ريشه ها بر خلاف قسمتهاي قوقاني گياهان ، داراي دوره ركود مشخصي نيستند و در اوايل بهار ، وقتي درجه حرارت به بالاي 6 درجه سانتيگراد ميرسد، ريشه ها سريعأ رشد ميكنند.

__ پايه دركيفيت ميوه مؤثر است. پايه به براي گلابي درمقايسه با پايه گلابي ، زودتر ميوه ميدهد وميوه آن درشت تروداراي عطر بيشتري است.  پايه M₉ در مقايسه با پايه بذري.

اثر پايه در اندازه درخت

 اثر پايه در مقاومت به سرما

اثر پايه در طول عمر درختان پيوندي

اثر پايه در عملكرد

اثر پايه در زود باردهي

اثر پايه در جذب و برداشت عناصر غذائي